1137
Một anh chàng sau khi ñi lính thú một năm thì vợ ở nhà chết. Sau ba năm anh
về, sắp tới chân núi quê nhà, chợt thấy bóng dáng một người ñàn bà giống vợ
mình, lại gần thì mất. Về nhà mới biết là vợ ñã chết, mà bóng ấy chỉ là bóng ma.
Theo dấu, anh cất công ñi qua nhiều nơi, lội qua nhiều suối lạ. Tới một xóm, anh
xin nghỉ nhờ. Qua ngày mai, ông cụ chủ nhà dẫn anh ñi nhận mặt một phụ nữ
trong xóm ra gánh nước, trong ñó tìm ñược một người ñúng là vợ anh. Nhưng
phải bằng cách phun nước vào mặt vợ do ông cụ bày cho, người vợ mới nhận ra
chồng. Sau ñó vợ ñưa chồng ñi xa, nhưng mặc dầu bằng nhiều cách, vợ chồng
vẫn không thể nào lội qua ñược những dòng suối mới. Vợ bèn bảo chồng: - "Chỉ
còn có cách ñầu thai làm kiếp khác mới nên vợ nên chồng ñược". Đoạn cầm một
cái kéo. Rồi biến mất.
Chồng sau ñó phiêu lưu mãi, lạc tới một vương quốc nọ, ñi chăn trâu cho nhà
vua. Hoàng hậu ñẻ ñược một công chúa xinh nhưng khó tính. Khi kén chồng,
công chúa cứ ñòi xem bàn tay chàng trai nào ñến làm rể. Đàn ông tứ xứ ñổ về
hầu khắp lượt, nhưng công chúa vẫn chưa tìm ra người mong ñợi. Chỉ còn một
người chăn trâu cho nhà vua ñã luống tuổi không có ước mong ñược làm phò mã
nên chưa dám tới thử. Nhưng ñến lượt chàng, công chúa nhận ra cái bàn tay có
vết sẹo hình cái kéo (ở ñây không thấy nhắc ñến vết sẹo trong lòng bàn tay công
chúa). Công chúa quyết ñịnh lấy làm chồng trước sự bực tức của vua cha.
Nhưng giữa tiệc cưới, công chúa ñã hóa phép làm cho chồng trẻ lại
1
.
Trong Liêu trai chí dị có truyện Chử Sinh cũng có hình ảnh bàn tay của người
tái sinh có ñề chữ, nhưng nội dung khác hẳn các truyện của ta:
Một người họ Trần ñỗ hiếu liêm có người bạn thân là Chử Sinh. Nhà Chử
nghèo mà Trần thì giàu. Trần thường trả tiền học giúp ñỡ Chử. Việc ấy bị người
bố biết nên sau ñó người bố bắt con về không cho học nữa. Thấy thế, thầy học
bèn nuôi Chử ăn học coi như con. Ít lâu sau bố Trần chết, Trần lại theo học với
thầy cũ, nhưng sức học của anh ñã bị Chử bỏ xa. Đến kỳ thi, Trần lo không thể
ñỗ. Chử bèn tình nguyện ñi thay bạn. Hôm thi, Trần bỗng thấy có người dắt
mình ñi chơi, khi trở về thì nhằm vào lúc những người trong trường thi bước ra
cổng. Trần nhìn Chử thì thấy bạn tựa hồ không phải Chử mà diện mạo lại giống
mình như ñúc. Hỏi thì mới biết Chử ñã là ma, lúc này ñang mượn xác Trần ñể ñi
thay cho bạn, Chử cho Trần biết là nay mai sẽ về ñầu thai làm con thầy học. Lúc
hai người chia tay, Chử bảo Trần viết vào lòng bàn tay mình mỗi bên một chữ
"Chử".
Về sau, Trần ñến thăm thầy học cũ, vừa gặp lúc vợ thầy sinh con trai, anh mở
bàn tay ñứa bé quả thấy có chữ "Chử".
1
Theo Doãn Thanh, Lê Trung Vũ. Truyện cổ Dao.
