1162
thì làm ngơ sao ñành trước một ñứa bé vô tội thế kia. Nhưng những tràng khóc
oa oa của ñứa trẻ sơ sinh ñã khiến nàng mất hết ngại ngần. Lập tức nàng bế ñứa
bé vào lều chăm sóc, và từ ñó ngày ngày một công việc mới choán hết thì giờ và
tâm trí của nàng: nàng phải bế nó ñi xin sữa ở ñầu làng cuối xóm. Mặc cho dân
làng kẻ cười người chê ñến rát cả mặt, nàng vẫn âm thầm chịu ñựng, tuyệt
không có lấy một lời oán thán. Cứ như thế sau sáu năm, nàng trông nom con
người như con ñẻ. Trong khi ñứa bé ngày một sởn sơ khôn lớn, thì sức của nàng
trái lại ngày một mỏi mòn kiệt quệ. Một hôm, biết mình không thể sống ñược
nữa, tiểu Kính Tâm bèn viết một phong thư ñể lại cho bố mẹ ñẻ, trong ñó nàng
thuật lại ñầu ñuôi nỗi mình nhẫn nhục bấy chầy. Lại dặn dò ñứa bé sau khi mình
chết thì trao thư lại cho sư cụ trên chùa. Khi khâm liệm, mọi người mới hay tiểu
Kính Tâm là ñàn bà, và ai nấy ñều nhận thấy rằng sự chịu ñựng của nàng từ bấy
ñến nay quả là cùng cực. Để tỏ lòng hối hận, sư cụ chùa Vân bên cho lập một
ñàn chay cầu cho nàng ñược siêu sinh tịnh ñộ. Dân làng còn bắt Thị Mầu phải ñể
tang và bắt phải trả mọi chi phí ma chay. Hôm cử hành ñàn chay, thì trên trời,
giữa một ñám mây năm sắc, ñức Phật Thiên Tôn hiện ra phán truyền cho Kính
Tâm thành Phật Quan Âm.
Ngày nay, ñể chỉ mối oan to lớn, người ta thường bảo "oan Thị Kính", là từ
truyện này mà ra
1
.
KHẢO DỊ
Trong truyện Quan âm Thị Kính theo diệu kể hạnh của nhà chùa thì sau khi
Thị Kính thành Phật, ông bà họ Mãng và ñứa bé cũng ñược lên tòa sen, còn
Thiện Sĩ thì hóa thành chim vẹt hầu ở bên cạnh.
"... Truyền cho nào tiểu Kính Tâm,
Phi thăng làm Phật Quan âm tức thì.
Lại thương ñến ñứa tiểu nhi,
Lên tay cho ñứng liền khi bấy giờ.
Kìa như Thiện Sĩ lờ ñờ,
Cho làm chim vẹt ñứng nhờ một bên.
Độ cho hai khóm thung huyên,
Ra tay cầm quyết bước lên trên tòa,
1
Theo Quan Âm Thị Kính, nhà in Mai Du Lân, Hà-nội, 1933; và Quan Âm chính văn tân
truyện (nôm) bản in Phúc An (1919).
