KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - Trang 1174

1174

- Bây giờ về ñường biển thì e không kịp vì phải ñi quanh. Chỉ có cách là chúng

ta chịu liều ñi tắt và vàm sông Bồ-ñề, tuy có nguy hiểm nhưng may ra có thể cứu
kịp.

Bèn nói sao làm vậy. Cả ñoàn lại tiến phát. Nhưng khi lọt vào vàm thì bão ñã

nổi lên mỗi lúc một mạnh. Hơn nữa, sông Bồ-ñề thì nước cạn mà thân của Ông
Nam lại quá vĩ ñại. Tuy vậy, theo dấu cá mực, nó vẫn cố trườn, có lúc phải trườn
trên bãi ñầy cây tràm và cây ñước xây xát cả mình mẩy. Hồi này nó ñang mang
thai. Vì phải cố gắng dùng hết sức lực nên cái thai bị sảy. Cá bé ra ñời ñáng lý
có thể sống ñược, nhưng vì nước cạn nên chẳng mấy chốc thì tắt thở. Tuy lòng
ñau như cắt và mệt hết sức, Ông Nam vẫn không bịn rịn, vẫn cố xuyên qua dòng
nước ñể về cho kịp vàm sông Ông-ñốc, nơi mình có trách nhiệm với dân chài.

Chẳng mấy chốc cả ñoàn về ñược ñến nơi. Bão khi ấy ñang tung hoành dữ dội

hết mức. Cá Ông vùng ngay ra khơi, chỉ một nhoáng nó ñã ñội chiếc ghe sắp bị
chìm lên lưng ñưa vào bờ. Dọc ñường nó còn cứu ñược năm chiếc khác ñang vật
vờ trong sóng hiển.

Vì ñuối sức nên chuyến ấy Ông Nam bị ñau ñến mấy tuần. Biết ñược mọi việc

xảy ra, Bồ tát cũng vui lòng xá cho ñoàn ñệ tử tội tự ý rong chơi mà không bẩm
báo.

Từ ñó, dân chài vàm sông Bồ-ñề lập miếu thờ ñứa con vô tội của cá Ông ñẻ

rơi trong khi làm phận sự.

Hiện nay cái miếu ấy vẫn còn, người ta quen gọi là miếu Ông Nam. Cả cái

dòng nước mà Ông vượt qua ngày nay ñã bồi thành bãi, người ta cũng gọi là bãi
Ông Nam

1

.

1

Theo Sơn Nam. Truyện xưa tích cũ, tập I.

Người dân chài ở vùng Côn-lôn cho rằng mỗi lần cá voi ñi ñâu thì ở phía trước có cặp cá ñao
rất lớn, kế ñó là một cặp cá mực rất to, nhưng là ñể kiếm mồi cho cá voi. Cá ñao phải dùng
"gươm" của mình ñể lùa các loài cá nhỏ vào cái miệng khổng lồ của chủ tướng, còn cá mực
thì phun chất mực ñen trong nước biển khiến cho các loại cá nhỏ không thấy ñường mà ñi,
phải chạy vào miệng chủ tướng. Khi miệng ñã ñầy cá, cá Ông bèn ngậm lại, ăn một cách ngon
lành, lại còn xịt nước lên cao thành vòi ñể cảm ơn những kẻ tùy tòng ñã giúp cho mình ngon
miệng. Còn ở một số vùng khác thì cho rằng cá Ông ñi ñâu, tiền ñội thường có cá mực dẫn
ñường, lại phun chất mực như ñể ñánh dấu cho chủ tướng biết ñường mà ñi, còn hai bên sườn
thì có cá ñao ñi hộ vệ.