1181
Trúc còn nói nhiều nữa, chủ tâm là ñể khóa mồm Tùng nếu hắn có ý ñịnh vay
tiền. Và ñể tỏ ra là mình thực sự nghèo khó, Trúc ñãi bạn theo mức bình thường.
Buổi sáng hôm sau, khi người ñầy tớ nhà Trúc ñến thưa với chủ xin làm một mẻ
lưới ở ao kiếm vài con mè béo ñãi khách ñể y còn ra ñồng cày ruộng, thì Trúc ñã
ngăn lại:
- Úy! "Dần bất khả hạ trì" (giờ dần không nên xuống ao) mày lại không nhớ
câu ngạn ngữ ấy ư? Mày muốn làm cho tao sạt nghiệp hay sao mà ñòi bắt cá vào
giờ này?
Biết ý chủ, người ñày tớ lẳng lặng lui ra. Đến chiều hôm ấy, khi gà vào
chuồng, vợ Trúc bảo người nhà nhốt riêng một con ñể giết thịt. Nhưng khi ñưa
gà ra cắt tiết, Trúc ñã vội chạy xuống bếp:
- Ồ! "Dậu bất khả sát kê" (giờ dậu không nên giết gà), bản cũ tâm giao ăn gì
mà chẳng ñược, còn giết gà vào giờ này thì kiêng lắm ñấy!
*
* *
Khi tới nhà Mai - người bạn nối khố thứ hai, Tùng vẫn khoác bộ cánh một
người nghèo như lúc tới nhà Trúc. Và Tùng vẫn giấu kín không lộ cho Mai biết
hoàn cảnh thực của mình. Mai từ lúc thôi học, trở về gặp cảnh nhà bấn bách, anh
cố sức chèo chống nhưng không gặp thời. Anh ñi buôn mấy chuyến bị lỗ vốn,
quay sang dạy học thì bị ốm, có mấy sào ruộng tổ nghiệp phải bán ñi ñể chạy
thuốc. Cuối cùng hai vợ chồng phải làm nghề cày ruộng rẽ, có khi phải ngày
ngày ñi làm thuê mới ñủ nuôi miệng. Tuy sống trong lều tranh vách ñất, kiếm
miếng ăn rất chật vật, nhưng hai vợ chồng không chút phàn nàn.
Thấy Tùng ñến chơi nhà, Mai ñón tiếp rất niềm nở. Mai giới thiệu bạn với vợ:
- Đây là người bạn thân thiết nhất ngày còn ñi học với cụ ñồ trên tỉnh. Từ dạo
ấy ñến giờ, dễ ñến mười lăm năm. Mình nhớ chạy kiếm thứ gì về ñãi anh ấy,
nghe!
Tùng thấy vợ bạn vâng lời chồng cắp rổ ñi chợ. Trưa lại, anh thấy người ñàn
bà ấy ñội một rổ thức ăn về, nhưng trên ñầu lại trùm một chiếc khăn ñen mặc
dầu không phải vào mùa gió rét. Lúc ñầu Tùng không ñể ý. Sau ñó, trong khi
anh ñi thơ thẩn ở hồi nhà thì thấy Mai và vợ kéo nhau vào buồng rì rầm trò
chuyện. Ghé trông vào, một ñiều kinh ngạc ñập vào mắt anh: lúc này vợ Mai ñã
lột bỏ chiếc khăn, nhưng mái tóc xanh trên ñầu thì không còn nữa. Vì vậy, khi
vợ chồng Mai bước ra khỏi buồng, Tùng vội hỏi lý do vì sao nàng lại cắt tóc.
Biết không giấu ñược nữa, vợ Mai ñành cắt nghĩa:
