1197
Truyện của dân tộc Xơ-ñăng - A-sét A-tiêng - ở ñây không phải một mà là hai
người lấy vợ tiên:
Có hai anh em A-tiêng, A-sét sống với mẹ già. Họ trồng ñược một nương dưa
có nhiều quả nhưng thường bị các nàng tiên xuống trộm ăn. Tức mình, A-sét
rình khi họ ñáp xuống tắm, trộm lấy một chiếc áo giấu ñi, vì thế nàng tiên mất áo
ñành ở lại làm vợ A-sét. Thấy em có vợ, A-tiêng tưởng là hươu có thể biến
thành người, nên cố công cố sức săn bắt một con, hy vọng có vợ nhưng không
ñược. Phải ñợi khi vợ A-sét ñẻ, trong khi các chị em nàng tiên xuống giúp, A-sét
lại tìm cách trộm áo của một nàng ñể cho anh mình bắt giữ làm vợ.
Một hôm hai anh em cùng ñi vắng lâu ngày, hai nàng tiên ở nhà mang lúa ra
phơi thì tìm ñược áo, ñem khoe với mẹ chồng. Hai nàng không muốn xa chồng
xa con, nhưng do mẹ chồng muốn ñể dâu bay cho mình xem, xem bay thấp còn
muốn xem bay cao. Đến khi bay quá cao, vui cảnh trời, họ không về nữa.
Thấy mất vợ, A-sét nhờ một con bọ hung giúp cho cha con lên trời. Vì ñập
muỗi, họ ñã làm cho bọ hung mất ñà, phải ñợi ñến lần thứ hai mới lên ñược ñến
nơi. Lúc này cha của hai nàng ñã gả hai nàng cho thần Sét, A-sét tìm ñến suối
gặp vợ, vợ xin cha về sống với chồng con, nhưng thần Sét hay tin nổi giận ñịnh
giết chết cha con A-sét. Một cuộc chiến ñấu dữ dội nổ ra giữa hai người, cuối
cùng kẻ bại trận lại là thần Sét. Vợ chồng, mẹ con ñoàn tụ. Sau ñó ít lâu, A-sét
thả dây xuống, nhưng chỉ ñưa ñược người anh lên còn mẹ chàng thì ñã mất
1
.
Truyện của dân tộc Ba-na (Bahnar), Con trai bốc Rơ:
Hai vợ chồng ông Rơ sinh ñược một trai xấu xí, lớn lên chẳng cô gái nào thèm
ñể ý. Một hôm anh chàng tìm lên một hòn núi cao ñịnh xuống khe bắt một mẻ
cá, bỗng thấy nhiều cô gái ñang tắm lội, anh nấp nhìn không chán mắt. Luôn
mấy ngày ñều thấy như vậy và anh ñâm mê một cô xinh nhất trong bọn. Một ông
tiên mà anh gặp bày cho lấy khăn (hoặc tấm khăn choàng) của cô nào thì sẽ lấy
ñược cô ấy làm vợ. Anh ñánh bạo làm theo. Trong khi các cô khác hoảng hốt
bay về trời, thì cô gái mất khăn ñuổi theo anh, anh nhử dần cho cô theo về ñến
nhà, trở thành vợ. Một tù trưởng thấy vợ anh ñẹp, bèn cho gọi anh tới gạ ñổi.
Cũng như truyện Đươm Be của người Ca-tu, thấy gạ không ñược, nó bắt anh ñi
lấy sữa gấu, rồi sữa hổ, rồi sữa voi với ñiều kiện không lấy ñược thì sẽ mất vợ.
Nhờ vợ cho một chiếc áo thần, các con vật cho anh sữa ñầy bầu, lần lượt mang
về. Sau ñó, tù trưởng lại bắt anh ñi lấy ngọc rết thần. Lần này anh nhờ có gấu,
hổ, voi kêu cả ñàn của chúng tới ñánh cho rết thần thua liểng xiểng, ñoạt ñược
ngọc mang về. Khi anh ñưa cho tù trưởng thì viên ngọc tự nhiên phụt ra một tia
1
Theo Truyện cổ dân gian của các dân tộc Việt-nam, tập IV.
