1238
Nó trỏ vào bóng chàng trên vách mà nói: - "Đấy! Đấy!". Nhớ lại lời con nói
khi ñi thăm mộ, Trương sinh mới hiểu ra nông nỗi. Chàng nhận ra nỗi oan tày
trời của vợ chỉ vì lòng ghen tuông nóng nảy của mình.
Nhưng ñã muộn mất rồi, còn làm gì ñược nữa. Chàng chỉ còn biết ngày ngày
ẵm con nhìn xuống dòng sông mà khóc.
Từ ñó chàng ở vậy nuôi con không lấy vợ khác.
Về sau người ta dựng ở bến Hoàng-giang một cái miếu thờ nàng Vũ Thị Thiết,
quen gọi là miếu Vợ chàng Trương
1
.
KHẢO DỊ
Để cho có hậu, truyện trên ñã ñược người ñời sau nối thêm những nét thần kỳ
vào phần cuối:
Cùng làng với Vũ Thị Thiết có một người là Phan lang làm ñầu mục bến ñò
Hoàng-giang, một ñêm nọ nằm chiêm bao thấy có một người con gái áo xanh
ñến kêu xin tha mạng. Sáng dậy, Phan lang thấy có người làng chài mang ñến
biếu mình một con rùa mai xanh. Sực nghĩ ñến giấc mộng, Phan lang bèn thả rùa
xuống sông. Về sau Phan lang chạy giặc, bị ñắm thuyền, chết. Xác trôi xuống
thủy phủ ñược bà Linh phi - vốn là con rùa mai xanh ngày nọ - cứu cho sống lại,
lại dọn tiệc thết ñãi. Trong tiệc có nhiều mỹ nhân, trong số ñó có Vũ Thị Thiết,
nhưng Phan lang ngại không dám nhận. Tiệc xong, Vũ Thị Thiết tìm ñến, nói: -
"Là người cùng làng, cớ sao lại mau quên?". Phan xin lỗi rồi hỏi: - "Vì sao lại có
mặt ở ñây?", thì nàng trả lời: - "Hồi ấy khi nhảy xuống nước, các tiên ở thủy
cung thương tôi vô tội, liền rẽ nước cho tôi xuống nên sống ñến ngày nay". - "Có
nhớ quê hương không?" - "Bị chồng ruồng rẫy, mặt mũi nào trông thấy nhau
nữa". - "Còn con thì sao?" - "Tất có ngày tôi sẽ tìm về".
Khi Phan lang trở về, vợ chàng Trương trao cho y một chiếc thoa nhờ ñưa hộ
cho chồng mình và bảo nhắn chồng nếu có thương tiếc thì cho lập một ñàn giải
oan, lấy thần ñăng chiếu xuống nước, mình sẽ về. Nhận ñược thoa, chàng
Trương tin là thật, bèn lập một ñàn tràng ba ñêm ngày ở Hoàng-giang. Quả
nhiên thấy vợ xuất hiện giữa dòng sông, ngồi trên một chiếc kiệu hoa, theo sau
có ñến năm mươi kiệu khác, có tàn tán cờ biển như một dám rước.
Trương gọi, vợ ñáp: - "Đa tạ chàng, thiếp không thể quay về ñược nữa". Rồi
biến mất tất cả. Người ñời ấy bèn lập miếu thờ, gọi là miếu Vợ chàng Trương
2
.
1
Theo Vũ Ngọc Phan, sách ñã dẫn.
2
Theo Truyền kỳ mạn lục, Loại cổ tích hay, sách ñã dẫn.
