1246
dụm trong "già ñời người" từ lâu cất giấu ñịnh chia cho các con gái vì ông thấy
cháu hãy còn măng sữa mà dâu thì dù sao cũng là người ngoài.
Một hôm, ông gói kín vàng bạc bỏ vào tay nải, trước tiên mang ñến nhà cô con
gái lớn. Đi ñường rừng ñến trưa mới tới vào lúc cả nhà ñang ăn. Con gái hỏi: -
"Bố ñã ăn cơm chưa?" - "Bố ăn từ sáng". Tuy nghe nói vậy, cô gái vẫn không
mời thêm. Sau do ông già lại mang tay nải ñến nhà con gái thứ hai.
Thấy bố ñến, cô này cũng hỏi: - "Bố ñã ăn cơm chưa?" - "Bố ăn từ sáng".
Cũng như người chị, cô này cũng không mời thêm. Thấy trên lò có bắc nồi chõ,
người bố hỏi gợi ý: - "Chõ gì ñấy?" - "Con hấp cái màn và áo quần ñể giết rệp".
Biết con nói láo, ông già bảo: - "Có con trâu ăn ruộng mạ nhà ai ở ñầu làng". -
"Đúng ruộng mạ nhà con". Trong khi con gái chạy vội ra ñồng, ông già thử mở
vung nồi chõ thì thấy ñầy một chõ xôi, bèn bốc ăn. Khi ông già trở về nhà mình,
con dâu sắp ñi thăm ñồng, nhưng thấy bố chồng ñã về, bèn nán ở lại ñể thổi
cơm. Để thử con dâu, ông nói: - "Bố ñã ăn rồi". Mặc dầu vậy, cô con dâu vẫn
thổi cơm và khi cơm chín dọn ra, ông già nói: - "Cha ñã bảo ăn rồi mà" - "Bố cứ
ăn mười bữa cơm người không bằng một bữa cơm ta". Thấy con dâu tốt bụng,
ông già liền cho dâu số vàng bạc. Đoạn ông bảo nó rằng mình giả vờ chết, hãy
báo tin cho hai con gái biết. Được tin, hai cô con gái khóc từ ngoài cổng khóc
vào. Cô lớn kể lể: - Sáng nay bố ñến thăm con, con còn làm thịt chó cho bố
ăn"... Cô hai: - "Sáng nay bố ñến thăm con, con còn mổ gà mời bố". Giận quá,
ông già liền nhổm dậy cầm gậy ñuổi ñánh chúng
1
.
Người Đun-gan ở tỉnh Thiểm-tây (Trung-quốc) có truyện Ba cô con gái của
ông già giống phần nào với truyện trên ở ñoạn ñầu:
Có hai vợ chồng một ông già chỉ ñẻ ñược ba người con gái, ñều ñã ñi lấy
chồng. Một hôm ông già thân hành ñi thăm các con. Đầu tiên ông ñến nhà cô
con gái cả, nhưng cô này không mời bố mình ăn cơm, với lý do là "hành còn hơi
sương", nên chưa nhổ. Bỏ nhà cô gái thứ nhất, ông ñến thăm con thứ hai. Cô này
cũng không giữ bố già lại dùng cơm trưa, vì "trời nóng nực quá không thể ñi ra
ngoài mua rau ñược". Cô con gái út - người mà ông già ñặt hy vọng nhiều hơn -
cũng tìm cớ ñể không phải mời bố mình ở lại, và cô còn ñậy thật kín vung nồi
hấp bánh bao. Ông già ñành bụng ñói trở về với vợ, ăn bữa ăn tối do bà ta dọn
2
.
Về chỗ coi trọng con dâu và sự ưu ñãi nàng dâu khi ñể tang bố mẹ chồng,
người Thái cũng có một truyện cắt nghĩa vì sao có rượu cần và vì sao nàng dâu
cả lại có vai trò quan trọng trong gia ñình:
Xưa có một người lấy vợ cho con trai. Người bố muốn thử xem ñứa con trai và
vợ nó, ai khôn ngoan lanh lợi hơn. Bèn ra lệnh cho mỗi ñứa hãy tự tay dọn cho
1
Theo Hoàng Quyết, Hoàng Thao, Mai Sơn, sách ñã dẫn.
2
Theo Rip-tin (Riftine) và Kha-xa-nốp (Khassanov), sách ñã dẫn.
