1244
Vợ chồng ñưa mắt nhìn nhau tưởng ông phát ñiên. Nhưng sau ñó ñã thấy phú
hộ giục:
- Làm con thì phải vâng theo cha mẹ, chớ có sai lời. Cha ñã bảo các con ñi
theo ta kiếm ăn, còn cái nhà này ọp ẹp chẳng ñáng bao lăm, ñừng tiếc nữa.
Vợ chồng không dám cãi, ñành nhặt nhạnh một vài món ñồ buộc thành một
gói, rồi châm lửa ñốt nhà. Đi theo ông già, họ thấy ông lần hồi xin ăn, tối lại vào
nhà người xin ngủ nhờ. Họ vẫn vâng lời không chút phân vân. Ba người lần hồi
ñi xin ăn như thế ñược năm ngày. Sau cùng ñến một nơi nhà ngói tường dắc, ông
mới vui vẻ bảo họ:
- Các con, ñây ñã ñến nhà ta rồi!
Vợ phú hộ bước ra cổng ñón vào, ông tươi cười bảo vợ:
- Đây mới thật là con của chúng ta!
Bấy giờ vợ chồng anh nông phu mới biết cha mẹ nuôi mình là một nhà giàu
có. Phú hộ bảo anh nông phu lấy theo họ mình và từ ñó hai vợ chồng bước vào
một cuộc ñời sung sướng.
Ít lâu sau, phú hộ lâm bệnh nặng. Biết mình sắp gần ñất xa trời, ông bèn làm tờ
di chúc ñể phần lớn tài sản cho ñứa con nuôi, ñoạn ông gọi vợ ñến trối:
- Sau khi tôi chết, bà nhớ ñừng cho năm ñứa con gái biết. Nếu chúng nó nghe
ai mách mà về ñây chưa biết chừng tôi sẽ "bứt néo"
1
cho mà coi. Việc ñể tang thì
ñứa con trai cứ theo cổ tục cắt tóc ñội mũ quấn rơm trên ñầu ñể chứng tỏ mình
chịu cực chịu khổ với cha mẹ thì thôi cũng ñược, nhưng ñứa con dâu thì bà bảo
nó khỏi cắt tóc, vì tôi chưa bao giờ quên cái việc nó ñã phải bán mớ tóc dài của
nó ñể mua cha, vậy nó chỉ cần ñội khăn tang là ñủ.
Nhưng sau khi khâm liệm cho chồng xong, bà phú hộ vì nặng lòng thương con
nên cũng cho người lén báo tin cho năm ñứa con gái biết.
Khi chúng về, bà ñón ở cổng thuật lại lại trối của cha chúng cho nghe và bảo
chúng ñừng có vào nhà kẻo có sự chẳng lành. Năm người con gái tỏ lòng hối
hận những việc ñã rồi. Khi ñưa linh cữu ra ñồng, các con gái cố ñòi ñi ñưa cho
bằng ñược. Mẹ khuyên can con mãi không xong, cuối cùng ñành phải xé cho
chúng, ngoài khăn tang còn thêm mỗi ñứa một vuông vải xô cho chúng che mặt
lại ñể mong linh hồn bố chúng khỏi biết.
Từ ñó, người ta bắt chước ñể tang theo cách gia ñình này ñã làm: con trai cắt
tóc vành rơm, mũ mấn, dây lưng chuối như cổ tục, con dâu ñược miễn cắt tóc,
1
Bứt néo: ngày xưa có lúc người ta không ñóng chốt quan tài, chỉ buộc dây ở ngoài gọi là
"néo". Bứt néo là hiện tượng ñứt dây, người ta tin rằng ñó là một cách tỏ sự giận dữ của người
chết.
