1266
KHẢO DỊ
Một số người khác ở Quảng-bình kể ñoạn cuối của truyện này là không phải
Ngốc gặp hai con trâu húc nhau mà là hai con hổ cắn nhau. Anh cũng nhớ lời vợ
dặn, xông vào can ra, cuối cùng bị hổ ăn thịt. Nguyễn Văn Ngọc có truyện kê
Tù lì tám tiền, gần như là một dị bản của truyện trên, nhưng ở ñây không có việc
Ngốc ñi buôn và ñi ăn trộm:
Một chàng Ngốc thấy vợ ở cữ thì thương, luôn luôn ñến bên giường hỏi vợ ăn
gì ñể mua. Hỏi mãi, vợ bực mình, ñáp: - "Ăn gì? ăn cái con tù lì". Kiếm ñược
tám tiền Ngốc liền ra ñi. Đến chợ hỏi khắp nhưng chẳng ai bán tù lì cả.
Đi nhiều nơi không tìm ra, trở về, mệt quá, thấy sông bèn cởi khố xuống tắm.
Tắm xong bước lên, thì khố ñã bị mất. Bèn cứ trần truồng ñi tìm khố. Từ ñây
diễn biến gần giống với truyện trên. Gặp ñám ma thấy có ngọn cờ, Ngốc ta
tưởng là khố của mình bèn ñến ñòi. Tang gia cho là láo xược bèn ñánh cho một
trận. Ngốc bỏ chạy về kể lại với vợ. Vợ thương hại, bảo: - "Phải chi anh vào "ô
hô" mấy tiếng sẽ ñược người ta mời mọc". Hôm sau Ngốc lại ñi mua tù lì, gặp
một ñám rước dâu. Nhớ lại vợ dặn bèn ñến "ô hô" ba tiếng. Lại bị ñánh.
Về, vợ bảo: - "Phải chi mang trầu cau ñến mừng "tốt ñôi" thì sẽ ñược mời ăn
cỗ".
Hôm sau cũng gặp một ñám cháy nhà, bèn kiếm cơi trầu ñến mừng tốt ñôi.
Chủ nhà tưởng nói "tốt ñôi" là "tôi ñốt", bèn ñánh, ñịnh trói ñưa lên quan.
Về, vợ hảo: - "Phải chi lấy cuốc cào giúp người thì sẽ ñược ăn".
Hôm sau gặp ñám ñánh nhau, Ngốc sẵn cuốc, cuốc vào cả hai người, lại bị
ñánh. Về, vợ bảo: - "Nếu gặp ñám ñánh nhau thì nên lánh cho xa kẻo mang họa".
Hôm sau gặp hai chim cu chọi nhau, Ngốc chạy ù một mạch về nhà. Vợ nghe kể
lại, bảo:
- "Hoài của. Phải chi bắt về làm thịt ñánh chén".
Ngốc tiếc, ñi tìm chim, lạc lối lên rừng, thấy hổ mẹ ñang giỡn với hổ con, bèn
ñến toan bắt, may có bọn thợ săn cứu khỏi hổ vồ (có người kể là Ngốc bị hổ ăn
thịt). Ngốc lại ñi tìm mua tù lì, gặp một người bán mèo không ai mua nên xách
về. Thấy Ngốc chạy theo hỏi mãi bán con gì, người kia bực mình ñáp: "Bán cái
con tù lì". Thế là Ngốc ñưa cả tám tiền ñể mua cho ñược. Dọc ñường về gặp ao
bèo lại xuống tắm. Sợ mất khố như lần trước, nhưng lại không biết ñể ñâu cho
khỏi mất, bèn buộc khố vào mèo. Tắm xong lên bờ chẳng thấy "tù lì" lẫn khố.
Lại chạy, gặp ai cũng hỏi: "Tù lì của tôi". Chạy theo bờ sông một quãng, Ngốc
nhìn xuống thấy bóng của tù lì dưới nước, toan nhảy xuống bắt. Nhờ một em bé
