1274
nhưng ñến khuya, lại trở về giữa lúc Nhộng ñang ở trong buồng nhà Kén. Vợ
Kén bảo Nhộng ngồi vào một cái chum như truyện trên. Kén về nói rằng lên
rừng thiêng quên tắm rửa, sợ thần phạt nên quay về tắm cái ñã, xong lại ñi. Từ
ñây trở ñi giống như các tình tiết của truyện cổ tích, Kén bảo vợ nấu cho mình
một nồi nước sôi. Khi vợ ra sông gánh nước lã ñể pha vào cho nguội mà tắm, thì
Kén cho Nhộng về chầu ông vải với nồi nước dội vào chum, rồi khi vợ về, hắn
nói mình ñã tắm xong rồi và ra ñi. Vợ Kén cũng mở nắp chum tìm Nhộng rồi bật
kêu lên: - "Trời ơi! Vui sướng chi mà cậu còn cười".
Và khi biết Nhộng ñã chết, hắn cũng hối hả lăn cái chum qua nhà Tú Nương
chuyên nghề nấu rượu ñể lẫn vào dãy chum nhà mụ; cũng có việc vợ Tú Nương
phát hiện ra cái xác và sau ñó cùng con gái là Tuyết Nương lập kế phơi thật
nhiều áo quần ñể câu lòng tham của bọn trộm. Cũng có hai tên trộm - tên là Cao
Phi và Viễn Tẩu (vì thế cũng có người gọi vở tuồng này là Cao Phi - Viễn Tẩu)
lẻn vào khiêng hòm ñi, trong ñó có cái xác. Lại cũng có chuyện hai bợm bắt gặp
Tuyết Nương, nhưng ở ñây thì ñòi giết chết nếu không chịu chuộc một trăm bạc.
Tuyết Nương cũng lừa ñược chúng ñi cùng mình ñến chỗ tàu ô và Cao Phi, Viễn
Tẩu bị thủy thủ trói khi dắt nhau xuống tàu nhận tiền. Nhưng hai bợm ñã gạt
ñược chủ tàu cởi trói cho chúng ñể nhảy xuống sông thoát.
Cũng có chuyện gặp Tuyết Nương trên cây và Viễn Tẩu bị cắn ñứt lưỡi. Nói
chung, các tình tiết ñều như truyện vừa kể, trừ một màn cuối cùng mà ở truyện
cổ tích không có là hai bợm lại tìm ñến nhà Tuyết Nương báo thù. Đến nơi, vợ
Tú Nương chỉ cho một cái hang dùng ñể nấu rượu, bảo con gái mình ở dưới ñó.
Nhưng khi hai bợm lần xuống thì hai mẹ con chất củi kín cửa hang rồi nổi lửa
ñốt chết.
Truyện của ta trên kia giống hệt với truyện của người Khơ-me (Khmer) Mưu
ñàn bà, ngoại trừ một vài tình tiết cá biệt. Đại thể, sau khi người chồng ñổ cả nồi
nước sôi vào vại trong ñó tình nhân của vợ ẩn trốn, thì hắn bảo vợ không cần
tắm nữa, cũng không nói rõ lý do. Đến lượt người vợ thấy tình nhân ñã chết,
muốn làm phi tang cái xác, bèn thương lượng với bốn tên trộm - 4 chứ không
phải 2 - ñể chúng khiêng cái vại ñi, ngỡ rằng ñó là một vại vàng.
Khi biết mình bị lừa, chúng nổi giận, thề báo thù. Chúng không ñón ñường mà
tình cờ bắt gặp nàng ñang buôn hàng trên một chiếc tàu của người Trung-quốc.
Thấy thế nguy, nàng xin lỗi chúng và hứa chia cho chúng một số tiền mà nàng
bảo là chủ tàu mắc nợ mình. Gặp lại chủ tàu ở chỗ khác, nàng thương lượng với
y, nhờ y mua giúp cho mình bốn tên nô lệ khó tính. Chủ tàu bằng lòng mua và cả
bốn bợm ñều bị bắt trói giữ lại trong khoang giữa khi nàng cầm tiền ra ñi. Đoạn
cuối cũng giống truyện của ta. Xem tiếp ở Khảo dị truyện Kẻ trộm dạy học trò
(số 83, tập III).
