1276
Vợ ñứng ngoài chõ miệng vào nói lên ý muốn của mình. Chồng ngồi trong bảo:
- "Cứ mỗi ngày cho ăn một con gà thì sẽ mù dần mà chẳng ai ngờ cả". Trở về,
vợ cho chồng biết là thầy bói bảo từ nay phải ăn ở tốt, phải chăm sóc chồng, cho
chồng ăn mỗi ngày một gà. Bèn nói sao làm vậy. Chồng giả cách làm ra vẻ mỗi
ngày một mù lòa. Và khi tin rằng chồng ñã mù thật, vợ bạo dạn gọi nhân tình
ñến hú hí tại nhà, nhưng liền bị người chồng chộp ñược giết chết.
Các truyện trên có lẽ bắt nguồn từ một truyện của Ấn-ñộ trong Năm sách dạy
trẻ (Panchatantra):
Một người vợ mang lễ vật ñến ngôi ñền một nữ thần xin bày cho cách làm cho
chồng trở nên mù. Không ngờ chồng lúc ấy lại nấp ñằng sau pho tượng, bèn nói
vọng xuống, bảo hàng ngày phải cho chồng ăn bánh ngọt và kẹo thì sẽ hiệu
nghiệm, sau ñó chồng dần dần làm ra vẻ bị mù thật và bằng cách ñó hắn có dịp
ñánh lão nhân tình của vợ ñến chết.
Người Khơ-me (Khmer) cũng có một dị bản khác gần như là ñoạn ñầu của
truyện kể trên kia: Một người vợ muốn bỏ chồng ñể lấy người khác. Một hôm
chồng bận ñi ñào củ từ trong rừng, nghỉ trưa tại một ngôi ñền. Đúng vào lúc ấy,
vợ mang lễ ñến cầu thần làm cho chồng chết. Chồng bèn nấp sau tượng thần nói
nhỏ xuống bảo mua loại gà ñang ấp trứng cho ăn thì chồng sẽ chết. Vợ làm theo.
Chồng ăn xong giả cách bệnh nặng, vợ ñưa nhân tình vào nhà, và chồng có cơ
hội ñánh chết
1
.
Một truyện của Ả-rập (Arabie) cũng là dị bản của các truyện trên, nhưng có
nhiều nét ñộc ñáo hơn:
Ở Ai-cập có một anh nông dân lấy một chị vợ ñẹp, vợ thì hay chê chồng và ñi
lại với một chàng trai. Ngày ngày chồng phải ñi chăn bò, vợ chỉ cung cấp như
thường lệ hai tấm bánh khô và sữa chua, trong khi ñó ở nhà, vợ ñón trai ñến làm
thịt thỏ rán bơ cho ăn. Một hôm, có một thằng bé ñến xin người chồng cho mình
ñi theo giúp ñỡ ñể kiếm miếng ăn. Nó có một con mèo nhỏ tinh khôn thường bỏ
vào túi áo mang theo. Chồng bằng lòng cho. Một lần thằng bé về nhà sớm, trèo
ghế nhìn qua cửa sổ thấy người vợ chủ ñang mổ gà rán bơ rồi bày thành một ñĩa
ngon lành. Bèn ra gọi chủ về. Chủ về bảo vợ mang thức ăn, vợ lại ñưa bánh khô
và sữa chua như thường lệ rồi bỏ ñi. Thằng bé bấm con mèo, mèo kêu: - "Nó nói
gì thế?", chủ hỏi. - "Nó bảo có thịt gà ở chỗ nọ, tội gì mà ăn bánh". Anh nông
dân bèn vào ñúng chỗ mèo chỉ lấy gà ra chén, rồi ñi. Khi người tình nhân ñến,
thấy không có gà bèn ñánh người ñàn bà.
Hôm sau, người ñàn bà ñi chợ mua một con gà mái tây cũng rán bơ bỏ vào
hộp cất ñi. Thằng bé cũng về rình và gọi chủ về, vợ cũng chỉ dọn bánh khô và
1
Đều theo Cô-xcanh (Cosquin), sách ñã dẫn.
