1298
- Đặt bùi nhùi xuống dưới!
Như cái máy, Mồ Côi nghe theo lời, sửa lại vị trí bùi nhùi thì quả nhiên ñánh
lửa bén ngay. Vẫn không một lời cảm ơn hay nói gì với công chúa, anh cứ cắm
cúi làm công việc của mình. Sau khi cơm canh ñã chín, Mồ Côi nấu luôn ấm
nước chè. Nước sôi rồi, có việc rót nước từ ấm vào cái bầu nậm mà chàng
thường mang theo bên người. Miệng bầu nậm thì bé, miệng ấm thì rộng nên anh
rót chảy cả ra ngoài. Anh cố sửa soạn ñể nước chè khỏi chảy phí mất, nhưng mỗi
lần làm là một lần mất công, nước vẫn lênh láng ra ngoài. Thấy thế, công chúa
bực mình bảo:
- Đặt vào ñấy một chiếc ñũa!
Mồ Côi lại cúi ñầu làm theo. Quả nhiên nước chảy theo ñầu chiếc ñũa lọt gọn
vào miệng bầu nậm.
Bấy giờ vị quan làm phận sự theo dõi công chúa ñã ñến gặp vua, nói:
- Tâu bệ hạ. Công chúa ñã nói chuyện với chàng trẻ tuổi ñến lần thứ ba. Hạ
thần ñã ghi xong.
Vua lấy làm ngạc nhiên, sai dẫn Mồ Côi tới xem mặt. Thấy chàng ăn mặc lôi
thôi, vua không ñược hài lòng. Nhưng nghĩ rằng biết bao nhiêu người không thể
làm cho con mình mở miệng, thì người này hẳn là phải có tài năng xuất chúng gì
ñây, vả lại một ông vua không bao giờ hai lời, nên cuối cùng quyết ñịnh gả công
chúa cho Mồ Côi
1
.
KHẢO DỊ
Về hình ảnh nhân vật anh hùng "ăn mặc lôi thôi" xin vào thử thách, có người
kể ñó là một anh chàng ăn mày ñóng khố.
Về hình ảnh bắc nồi cơm trên hai hòn ñá, ñồng bào Thái (Nghệ-an) có truyện
Hai anh em, ñại ý nói: Có hai anh em: anh ñã có vợ, em chưa. Anh ñể vợ ở nhà
ñi buôn. Vợ sau ñó bỏ nhà, theo con một tên phú hộ. Em cất công ñi tìm không
ñược. Anh về nghi ngờ và mắng mỏ em, ñịnh giết. Trước hết bảo em nấu cơm.
Em bắc nồi trên hai cái cọc ñóng làm kiềng. Anh bảo: - "Sao ngu thế, kiềng hai
chân bắc nồi sao ñược". Cơm chín, em lại ñưa cho anh một chiếc ñũa. Anh cũng
bảo: - "Sao ngu thế, ñũa phải có ñôi chứ!" Người em mới dùng hình ảnh "kiềng
ba chân" và "ñũa có ñôi" ñể khuyên anh nghĩ lại. Người anh hối hận từ ñó mới
biết vợ bội bạc, và ăn ở hòa thuận với em
2
.
1
Theo lời kể của người Thái-nguyên.
2
Theo Truyện cổ Thái, sách ñã dẫn.
