488
Chúa biết. Chúa lại sai người kia ñến bảo tha hết nợ cho nhà em bé nếu nó giải
ñáp cho câu ấy. Em bé nói: - "Bố tôi săn rận".
Truyện trên cũng phổ biến ở Nam Âu như Ý (Italia), Thụy-sĩ (Suisse) và Ti-
rôn (Tyrols). v.v...
Một quyển khác Vua Xa-lô-mông và Mác-côn phổ biến ở nhiều nước châu Âu
tuy rằng mỗi vùng kể khác nhau một vài chi tiết:
Vua Xa-lô-mông ñi săn qua nhà Mác-côn, nghỉ lại ñây, và hỏi anh này một số
câu hỏi. Anh ta trả lời theo kiểu câu ñố làm cho vua ngạc nhiên. Vua lần lượt
hỏi: - "Bố mày ñâu, mẹ mày ñâu, anh mày ñâu?" v.v... Trả lời: - "Bố tôi ở ngoài
ñồng, ông ta làm một thiệt hại thành hai". Vua chịu, không hiểu nổi, bắt anh giải.
Anh cho biết: bố anh ở ngoài ruộng muốn rấp một con ñường ñi băng qua ruộng
ấy, nên cắm gai góc ở ñường, và kết quả là người ta lại ñi ra hai bên thành thêm
hai lối không trồng trọt ñược. Về mẹ thì Mác-côn ñáp: - "Mẹ tôi ñến làm cho bà
hàng xóm cái ñiều mà bà ta không tự làm lấy ñược" (tức là vuốt mắt cho bà hàng
xóm chết, việc ñó không có ai tự làm cho mình bao giờ)
1
. Về anh. Mác-côn ñáp
(gần giống với câu trong truyện trên): - "Anh tôi ngồi ở ngoài nhà, gặp ai là giết
tất" (tức là bắt rận). Về truyện kể vua Xa-lô-mông và Mác-côn còn xem thêm ở
Khảo dị truyện số 84.
Một truyện của Ấn-ñộ:
Ma-hăng-sa-da ñi tìm một người vợ tương lai. Trên ñường anh gặp một cô gái
ñẹp thuộc ñẳng cấp cao hơn và có vẻ khiêm tốn. Qua câu chuyện, anh biết tên cô
là Vi-xa-ka. Tìm cách thử xem cô có thông minh không, anh hỏi: - "Bố cô ñi
ñâu?". Cô ñáp: - "Bố tôi ñi làm một ñường thành hai ñường" (gần giống với
truyện trên có nghĩa là ông ta ñi kiếm cành cây và búi gai ñể rấp con ñường;
nhưng cũng vì thế mà thành ra có hai ñường
2
.
Truyện của A-rập (Arabie):
Một người nọ dự ñịnh sẽ lấy làm vợ cô gái nào trả lời ñược câu ñố "8, 4, 2."
của anh. Anh hỏi nhiều người, ai cũng trả là "14". Một hôm ñi ñêm gặp một
người cõng một cô gái ñẹp như trăng rằm. Anh ñem câu ấy ra hỏi, cô trả lời: 8 là
vú chó cái, 4 là vú lạc ñà cái, 2 là vú ñàn bà". Anh bèn hỏi cô làm vợ.
Hôm cưới, người của nhà chồng hỏi cô: - "Bố cô ở ñâu?". Đáp "Bố tôi làm gần
cái ñã xa và làm xa cái ñã gần". Lại hỏi: - "Mẹ cô ở ñâu?". - "Mẹ tôi chặt một
linh hồn thành hai". Lại hỏi: - "Anh ruột ở ñâu?" - "Anh tôi giữ mặt trời.".
1
Một dị bản khác kể: Về mẹ thì Mác-côn trả lời: - "Mẹ tôi nấu một nồi bánh ñã ăn hết", nghĩa
là trước ñó bà vay bánh ñể ăn và ñã ăn hết, nay nấu nồi khác ñể trả nợ.
2
Một dị bản khác kể như sau: Ma-hăng-sa-ña hỏi người vợ tương lai: - "Bố cô làm gì?" - Bố
tôi làm một thành hai". - "Ông ấy cày phải không?" - "Vâng" - "Cày ở ñâu?" - "Ở nơi mà ai
ñến ñó ñều không trở về" - "Ở bãi tha ma phải không?" - "Vâng".
