505
Cũng như trên, ông vua ấy nhờ có bố viên quan mà giải ñáp ñược: lần ñầu chỉ
ñúng hai con rắn ñực cái, lần thứ hai chỉ ñúng gốc và ngọn của khúc gỗ. Và cũng
nhờ ñó cái lệnh ñuổi người già bị bãi bỏ
1
.
Trong Tập bảo tàng kinh có ñến hai truyện cũng một chủ ñề như trên nhưng ở
ñây lại dùng kinh ñiển tôn giáo ñể giải ñáp một số các câu ñố, v.v...
2
.
Một loạt truyện khác tuy hình tượng không giống với các truyện trên nhưng lại
cùng một chủ ñề, tức là dùng thông minh ñể biện bạch giúp những người bị phân
xử bất công. Sau ñây là một vài truyện:
Truyện Mã-lai (Malaysia):
Một người mượn búa của người khác. Khi người này ñòi, hắn nói búa ñã bị
mối ăn mất. Vua sai hoẵng Pơ-lăng-ñốc xử. Hoẵng dội nước ướt lông rồi lăn lên
trên tro. Vua hỏi: - "Sao lại bẩn thế?" - "Tôi ñi tắm thấy biển nổi lửa, tôi phải
dập cho tắt nên lông ñầy tro". - "làm sao lại có biển nổi lửa ñược nhỉ?". Người
kia nói theo: - "Tôi chưa từng thấy bao giờ". Hoẵng liền ñáp: - "Đúng thế. Cũng
giống như búa sắt vậy, tôi chưa từng thấy mối ăn bao giờ". Vua bắt người kia
phải bồi.
Truyện Ấn-ñộ:
Một tên trộm bắt trộm một con ngựa ñang buộc ở cây, người ta ñưa nó ra quan
tòa chồn, hắn ñổ cho cây ăn mất ngựa. Quan tòa nói: - "Đêm qua biển nổi lửa ta
phải ôm từng ôm rạ quẳng vào lửa ñể dập tắt, nay ta mệt không xử ñược hãy ñể
ñến mai". Tên trộm nói: - "Làm sao ngài lại làm tắt lửa bằng rạ ñược?" - "Thế thì
làm sao lại có cây nuốt ngựa ñược".
Truyện Ấn-ñộ (vùng Păng-jáp (Pendjab)):
Một con ngựa con mới ñẻ trong ñêm. Sáng ra thấy nó ñứng ở gần một cái máy
ép dầu, chủ máy này nhận là của mình. Vua xử cho hắn ñược. Chủ ngựa cầu cứu
với chồn. Chồn ñến trước vua làm bộ ngã hai ba lần, ngất ñi. Vua hỏi lý do. Đáp:
- "Đêm qua biển bốc lửa, tôi phải múc nước dội ñể dập tắt nên mệt quá!" - "Mày
nói gì lạ lùng vậy. Làm gì có biển bốc lửa". - "Cũng vậy thôi! Làm gì có máy ép
dầu ñẻ ra ngựa"
3
.
Truyện Căm-pu-chia:
Có hai người ñặt bẫy thú: một người ñặt dưới ñất, một người ñặt trên cây.
Sáng dậy người sau ñi thăm trước, thấy bẫy người trước ñược một con hươu, còn
của mình không có gì cả. Bèn bắt hươu bỏ vào bẫy của mình. Việc ñưa lên quan,
1
Theo BEFEO, tập XV, số 3 (1915).
2
Theo Sa-van-nơ (Chavannes). Sách ñã dẫn.
3
Đều theo Các-ñông (Cardon). Sách ñã dẫn.
