527
nhưng vợ ñã giở cho chắn xem chiếc nhẫn và giấy tờ chuộc, cho biết hắn bây giờ
là nô lệ của mình, không còn quyền hành gì nữa
1
.
Truyện sau ñây phổ biến ở Băng-la-dex (Bangladesh) cũng như ở Nam-tư và ở
Ý (Italia):
Một ông vua có năm ñứa con. Đứa thứ năm là Un-mu-lúc, khi sinh, thầy bói
ñoán nếu vua nhìn nó thì sẽ bị mù. Vì thế ñứa bé ñược vua nuôi cách biệt trong
một cái lầu rất xa. Nhưng rồi vua cũng bị mù vì gặp lại Un-mu-lúc lúc ấy ñã lớn
mà không nhận ra. Thầy thuốc bảo chỉ có hoa hồng của Ba-ka-oa-li mới chữa
lành. Bốn hoàng tử ñầu bèn ñi tìm. Dọc ñường họ gặp Un-mu-lúc mà không biết
là em. Un-mu-lúc tuy không nhập bọn với họ nhưng cũng theo họ.
Đến một tỉnh nọ, bốn hoàng tử vào nghỉ ở lầu của một kỹ nữ, là Lắc-kha, và
ñược Lắc-kha rủ ñánh bạc. Nhờ có con mèo nên Lắc-kha chiếm lấy hết cả tiền
bạc và bắt bốn người làm nô. Khi Un-mu-lúc ñến, biết mưu gian con mèo nên
ñánh thắng và chiếm lấy Lắc-kha làm nô tỳ. Lắc-kha kể chuyện mình cho anh
nghe và nói hoa hồng hiện nay ở tay một nàng tiên là Ba-ka-oa-li. Nhờ có thần
giúp, anh vào ñược ñền của Ba-ka-oa-li lấy trộm hoa và nhẫn. Đưa về, anh gặp
bốn hoàng tử ñang làm nô cho Lắc-kha, bèn giải phóng tất cả. Nhưng khi nghe
anh kể chuyện hoa của Ba-ka-oa-li và thử làm cho một người mù trở nên sáng,
thì họ xúm lại ñánh anh chết giấc và cướp lấy hoa về chữa cho vua cha lành.
Ba-ka-oa-li mất hoa và nhẫn, cất công ñi tìm. Tìm ñến Un-mu-lúc, Un-mu-lúc
lại dẫn nàng ñi tìm bốn hoàng tử. Cuối cùng bọn họ bị lột mặt nạ vì dấu sẹo của
Lắc-kha còn in trên vai khi nàng bắt họ làm nô. Un-mu-lúc ñược vua cha nhận là
con và hỏi Ba-ka-oa-li cho chàng làm vợ.
Truyện của người Béc-be-rơ (Berbères) ở Nam Tuy-ni-di (Tunisie):
Một cô gái có hai người ñến dạm. Một người là cháu gọi mẹ bằng cô, một
người là cháu gọi bố ñẻ bằng bác. Cô bảo bố: tốt hơn cả là giao cho mỗi người
một chiếc tàu và hàng hóa, ai tỏ ra thông minh thì cô lấy làm chồng. Hai người
chở hàng ra ñi. Xa-ít - cháu của mẹ - ñến một nước nọ, trên cảng có một bọn cờ
bạc mời anh dự cuộc ñỏ ñen - "Chơi thế nào?" anh hỏi - "Chúng tôi có con mèo
cầm nến bằng hai chân trước, mèo cầm ñược như thế suốt ñêm. Nếu nó ñánh rơi
nến, chúng tôi nộp cho anh một trăm tàu, nếu không, anh nộp tàu của anh cho
chúng tôi". Xa-ít bằng lòng. Rồi cũng như các truyện trên, anh chàng thất bại,
phải ñi học nghề ở một quán cơm.
Mười ngày sau, Ác-mét - cháu của bố - ñến, nhưng có mang theo hai con
chuột giao cho một ñứa bé ñã dặn dò sẵn. Tối lại lúc con mèo của bọn cờ bạc
ñang cầm nến thì ñứa bé chạy vào thả một con chuột, rồi con thứ hai, mèo nhảy
1
Truyện này theo Sô-vô-na Đê-vi (Chauvona Dévi). Những hòn ngọc phương Đông.
