530
Mấy tháng sau, ở một ngôi ñền của làng bỗng xảy ra một việc rất lạ. Mỗi lần
người thủ từ vào thắp hương ñều nghe trên tượng Đức ông có phát ra tiếng gọi: -
"Sắp có nạn lớn, hãy bảo phú trưởng giả ñến cho ta bảo". Người thủ từ trước còn
hồ nghi, nhưng nghe ñến lần thứ hai thì hốt hoảng, vội ñi báo tin cho phú trưởng
giả biết. Nghe thủ từ nói, phú trưởng già cũng không kém hốt hoảng, vội mang
khăn áo tới ñền với một mâm cỗ ñể nghe Đức Ông phán bảo. Khi hắn ñang lễ xì
xụp thì tiếng ở trên tượng truyền xuống bảo hắn phải cạo ñầu quy y một thời
gian mới mong tai qua nạn khỏi. Hắn toát mồ hôi, vâng vâng dạ dạ. Cuối cùng,
hắn ñành nhờ người cạo phăng mớ tóc và mặc ñồ nâu sồng xin hòa thượng cho
vào ở chùa ñể mong Phật che chở như lời Đức Ông truyền.
Nhưng ñược mấy ngày sau, Đức Ông lại bảo người từ giữ ñền gọi hắn ñến.
Khi lão phú trưởng giả và mọi người ñang quỳ lom khom ñợi Đức Ông bảo ban,
thì sáo ta từ bức tượng bay ra nói với chúng:
- Hãy mở mắt ra mà nhìn ñây! Tao ñây chả phải thần thánh gì cả. Chỉ vì mày
làm tao ñau ñớn suýt chết nên tao phải báo thù mày một phen.
Nói ñoạn, sáo cười lên một thôi rồi sà xuống mâm mổ lấy mổ ñể.
Cái ñầu trọc của phú trưởng giả ngửng lên, và khi thấy ñược sự thực, hắn giận
tràn hông, nhảy xô lại ñịnh bắt giết con sáo cho hả giận, nhưng sáo ta ñã bay ra
khỏi ñền và ñi mất
1
.
KHẢO DỊ
Có người kể hơi khác về chi tiết. Đại thể, lúc sáo vào nhà người ta thấy có
mâm cỗ cúng thì trộm giò chả về cho chủ. Người mất của ñuổi theo ñến nhà thì
bắt ñược quả tang bèn lên trình quan. Quan cho ñòi cả người và sáo lên tra hỏi.
Sáo nhận hết tội lỗi, bị quan xử tội vặt lông. Sáo cũng giả chết thoát ñược. Đoạn
sau, sáo cũng mượn miệng Đức Ông báo thù không phải chỉ phú trưởng giả mà
cả bọn quan, chánh tổng, lý trưởng,v.v...ñều phải cạo trọc ñầu cả lũ
2
.
Người Nghệ-an kể truyện này cũng có một vài chi tiết hơi khác.Ví dụ, thay
cho phú trưởng giả là quan huyện. Khi bị quan vặt lông, sáo lần ñược về nhà nói
với chủ xin nuôi cho mau sinh lông sinh cánh ñể báo thù. Đủ lông cánh rồi, vừa
gặp khi làng của quan huyện tế thần, nó lén bay vào linh tọa mượn miệng thần
vạch tội quan huyện ngày xưa hay ăn tiền dân, bảo làng phải ñòi quan ra vặt tóc,
1
Theo lời kể của người Vĩnh-phú, Thái-bình, và Hà-tĩnh.
2
Theo Thực nghiệp dân báo (1924).
