532
Trời tìm không ñược, rút về. Sau ñó quân của con gái nhà giàu kéo ñến. Mua
Lình Khú hỏi con sáo về tung tích kẻ thù và khi ñược sáo mách, anh chém ñầu y
rồi lên làm vua.
2. Seo Mèo Chư mồ côi ñi ở cho người. Anh giúp ñỡ cho một con chim ñang
ấp trứng, ñược chim trả ơn cõng anh lên lưng chở ñến cung vua bảo vua gả công
chúa cho anh. Nhưng vua nổi giận ñuổi Seo Mèo Chư và vặt trụi lông chim.
Cũng như truyện của ta, chim chui vào bàn thờ ở cung vua, ăn các thức cúng, rồi
khi mọc ñủ lông cánh, chim lại lấy lời thần linh bảo vua nếu không gả công chúa
cho Seo Mèo Chư sẽ có tai nạn. Vua bất ñắc dĩ cho công chúa một con chó quý,
một con mèo, một con ngựa thồ bạc và ñồ ñạc ñi lấy chồng.
Lấy nhau ñược ít lâu, công chúa giao cho chồng ngựa thồ bạc ñi ñong gạo, có
chó quý ñi theo. Đến một làng nọ, anh vào nghỉ ở nhà một mụ phù thủy. Mụ cho
anh nghỉ và giao hẹn nếu chuột cắn mà khóc thì anh mất tất cả cho mụ. Trái lại
thì mụ mất tất cả cho anh. Ở ñây, truyện tương tự với truyện Con mụ Lường, chỉ
có khác về vai trò con mèo. Nửa ñêm ñang ngủ, ñàn muỗi bay tới cắn, anh nhìn
ñược, nhưng khi ñàn chuột xô ra cắn, anh kêu khóc, thế là bị mất của cải và bị
làm nô. Chó chạy về báo cho công chúa sự tình. Công chúa mang theo con mèo
ñến xin trọ ở nhà mụ phù thủy và cũng nhận giao ước như trên. Mụ cho ñàn
muỗi, rồi cho ñàn chuột ra cắn, nhưng chuột bị mèo chén thịt. Cuối cùng nàng
cứu ñược chồng về
1
.
Trung-quốc cũng có truyện Con khướu:
Một ông già tốt bụng tên là Già Vương ñi ở chăn bò cho Ương Ngược. Vì già
yếu bị ñuổi phải làm nghề kiếm củi. Một hôm ông bắt ñược một con khướu hót
hay. Ông ñưa ra chợ cho nó hót, ñược người ta thưởng cho nhiều tiền. Ương
Ngược thấy thế bắt lấy khướu và cũng ñưa ra chợ bắt người ñi chợ nộp tiền ñể
nghe khướu hót. Nhưng khướu không hót, lại mắng lại Ương Ngược. Hắn bảo
ñầy tớ giết ñi ñể nhắm rượu. Chim bảo ñầu bếp tha cho mình, rồi bắt một con
quạ chết thay vào.
Ở ñây, chim cũng bay vào miếu Ngọc Hoàng rồi nấp vào chỗ kín, lấy lời Ngọc
Hoàng bảo ông từ gọi Ương Ngược ñến, truyền cho y làm Ngọc Hoàng, cả vợ và
con ñều vinh hiển, nhưng với ñiều kiện là sáng mai cả nhà phải mặc ñồ giấy ñến
miếu. Trời rét, sau khi gia ñình Ương Ngược ñến, chim sai khóa chặt cửa miếu
lại, rồi bay ñến cây cao giữa làng truyền bảo dân làng chia ñôi tài sản của Ương
Ngược: một nửa cho Gia Vương và người ñầu bếp, còn lại ñem phân phát cho
những người nghèo.
Sau ñó, khi ông từ mở cửa miếu vào thì Ương Ngược và vợ con ñã chết cóng
2
.
1
Theo Doãn Thanh, Thương Nguyễn, Hoàng Thao. Truyện cổ dân tộc Mèo.
2
Theo báo Tân Việt hoa (1958) dẫn trong sách Đánh chết Diêm vương của Lê Bá Cơ.
