536
Hổ bị thỏ dùng mẹo lừa làm toạc cả da. Đau quá, hổ bỏ chạy. Gặp một người
làm hương, hổ nhờ chữa giúp. Người này bốc một nắm mùn cưa nhét vào các
vết thương và dặn ñến thợ rèn mà hơ cho khô vết thương. Không ngờ, ñến nơi
tàn than bay lên bắt vào mùn cưa, cháy âm ỉ mà không biết. Đến lúc nóng, hổ
lồng lộn chạy lung tung khắp nơi. Một con gà gô thương hại mách: - "Tắc tà tà"
(ý nói nhảy xuống sông). Nghe lời, hổ nhảy tùm xuống sông mới thoát chết.
Nhưng từ ñấy da hổ có vết cháy. Cũng từ ñấy hổ với gà gô thành ñôi bạn chí
thân. Ở ñâu có gà gô là ở ñấy thường có hổ
1
.
Truyện của người Miến-ñiện (Myanma) có những tình tiết hơi khác:
Thỏ và hổ cùng rủ nhau ñi cắt rạ. Hổ mang một túi ñựng cơm thịt, còn thỏ thì
một túi phân bò và cát. Đang làm, thỏ ñòi ăn trước nhưng hổ thì chờ làm xong
mới ăn. Thỏ nói: nhà hiền triết có nói: ñến trước ăn cơm thịt, ñến sau chỉ có ăn
cát ăn phân. Rồi chén hết túi cơm của hổ, ñoạn tìm gốc cây mà ngủ, Hổ làm
xong, tìm ñến túi chỉ thấy cát và phân bèn mắng thỏ, thỏ nhắc lại câu của nhà
hiền triết. Hổ tin lời lại cắt và chuyển rạ. Thỏ vờ lên cơn sốt ñược hổ cho ngồi
trên bó rạ ñã chất lên lưng. Đi ñược một quãng thỏ ñánh lửa lên ñốt. Hổ bị sém
da, hoảng hốt bỏ chạy. Thấy thỏ ngồi bên vệ ñường, hổ mắng thì thỏ cãi: - "Tôi
ñã gặp bác lần nào ñâu". Hổ xin lỗi, thỏ nói: - "Tôi chả trách bác vì anh em tối
giống nhau như ñúc, nhưng lưng bác có nhiều vết bỏng, tốt hơn là cọ vào gốc
cây". Hổ làm theo, vết bỏng tóe máu, ñau quá bỏ chạy. Lại gặp thỏ và mắng, thỏ
lại ñáp: - "Tôi ñã gặp bác lần nào ñâu. Kìa sao bác có máu, hãy lăn lên cát thì
lành". Hổ làm theo, ñau nhức nhối, chạy như cuồng, lại gặp thỏ nữa, mắng thì
thỏ ñáp: - "Tôi không hề quen bác. Ở ñây có giếng thần, bác ñến ñó có thể lành".
Rồi ñem hổ ñến, thình lình xô xuống giếng
2
.
Về gốc tích cái môi con thỏ, người châu Phi kể:
Mặt trăng lúc tạo thiên lập ñịa sai rận xuống trần phán bảo cho loài người biết
là người ñược hưởng lệ "sẽ chết và sẽ sống lại". Thỏ nghe ñược sứ mệnh bí mật
ấy, vội xuống trước tuyên bố ngược lại là "người sẽ chết và chết là chết luôn".
Rồi ñó, thỏ lên trời khoe công. Giận thỏ làm sai ý mình, mặt trăng ñánh thỏ sứt
môi, nên từ ñó thỏ truyền lại cho dòng dõi của mình môi sứt
3
.
1
Theo lời kể của người Nùng ở Cao-bằng.
2
Theo Truyện dân gian Miến-ñiện, ñã dẫn.
3
Theo Re-vi-dơ (Révise). Tôn giáo của các dân tộc lạc hậu, quyển I.
