543
Bị gạt, sấu giận ñiên cuồng, nghĩ bụng phải báo thù cho ñược. Một hôm, thỏ ñi
chơi, nhân khát nước cồn cào mới mò ra sông uống. Sấu ñã trông thấy thỏ từ xa,
liền ñội một ñống cỏ lên ñầu, khẽ bơi ñến gần thỏ. Ngỡ là ñống cỏ trôi trên mặt
nước, thỏ nhảy lên toan kiếm miếng ăn. Nào ngờ sấu ñã tóm ngay ñược. Sấu
ngậm thỏ vào răng, gầm gừ tỏ bộ tức giận. Thỏ bỗng cười phá lên:
- Cái giống nhà mày, "hừ hừ" như dọa trẻ con, chả ai sợ cả. Chỉ có "hà hà" thì
tao mới sợ thôi!
Nghe nói, sấu vội mở miệng "hà hà" mấy tiếng, nhưng thỏ ñã nhanh chân làm
một phóc lên bờ. Thỏ dừng lại cười khanh khách hồi lâu rồi ung dung ñi thẳng
1
.
KHẢO DỊ
Cả ba truyện thỏ ở trên rất giống với những truyện cùng một ñề tài của ñồng
bào Tây-nguyên và của người Khơ-me (Khmer). Dưới ñây là một truyện (hoặc
có thể nói là hai ba truyện gộp lại) mà từ người Xơ-ñăng, Ba-na (Bahnar), ở phía
Bắc cho ñến ngươi Mạ, Xtiêng ở phía Nam ñều kể không khác nhau bao nhiêu:
Một em bé ñi bắt ốc, trông thấy một con hổ và một con diều ñánh nhau rất dữ
dội. Hổ bị diều từ trên cao sà xuống mổ vào mắt tối tăm mặt mày phải van lạy
xin tha. Sợ xấu hổ với loài người, hổ bèn biếu em bé một rổ cá, nhờ giấu kín
việc ấy cho. Nhưng em bé lại vì mách với mẹ, và từ người mẹ, chuyện hổ bị thua
diều truyền ñi khắp thôn xóm. Hổ giận, tìm em bé hẹn ngày bắt nó phải ñến cho
mình ăn thịt. Đến ngày ấy em bé buồn bã ra ñi, dọc ñường gặp thỏ. Khi biết
chuyện, thỏ hứa sẽ cứu giúp cậu bé. Gặp hổ, thỏ bắt hổ thi với mình nuốt một cái
chốt gỗ, nếu hổ thắng mới ñược ăn thịt em bé. Thỏ giả bộ nuốt nhưng cho chốt
kín ñáo rơi ra phía sau. Đến lượt hổ nuốt không nổi, bị thỏ ñuổi chạy và bị em bé
bắn tên vào ñít.
Để ñền ơn, em bé mời thỏ tới chơi nhà. Thỏ lên nhà bị chó rượt, và dù ñược
em bé bảo vệ, ngồi ăn cũng không thấy ngon.
Một hôm, thỏ ñến uống nước "giọt" rồi ngồi ñấy chờ. Một con dê khát nước,
tìm ñến, bị thỏ ngăn lại, bảo rằng loài người dặn mình canh giữ, không cho
uống. Sau ñó một con lợn ñến, thỏ cũng bảo thế. Cả hai con ñều sợ, lủi thủi ra ñi.
Một con voi ñến, thỏ cũng bảo thế, nhưng voi chẳng nói chẳng rằng vứt thỏ
xuống một cái hố sâu. Thỏ không sao lên ñược. Vừa gặp hổ ñi qua, thỏ gọi lại.
Cũng như truyện của ta, thỏ lừa rằng trời sắp sập làm hổ hốt hoảng nhảy xuống.
Thế rồi, thỏ dùng kế ñánh rắm ñể hổ nổi giận quẳng mình lên miệng hố.
1
Cả ba truyện số 86, 87, 88 ñều theo truyện kể của người miền Nam và theo Lăng ñờ
(Landes). Cổ tích và truyền thuyết An-nam, ñã dẫn.
