560
Chủ hiệu vâng vâng dạ dạ rối rít. Thế rồi chỉ một lát sau, bọn quân hầu kẻ ôm
vóc nhiễu, người cắp gấm ñoạn, kẻ mang ñồ lặt vặt chạy rầm rập theo sau cáng
bà quan.
Đến nơi, bọn phu cáng dừng lại toan vén màn mời bà lớn xuống. Tên hầu gắt:
- Bà lớn ñang ngủ! Chúng mày hãy lấy "ngạc" mà ñặt cáng lên rồi ñứng trông
ñây chờ bà lớn dậy. Chủ hiệu thì hãy vào ngồi trong hàng nước kia, ñợi chúng
tôi mang hàng vào ñể quan lớn xem ñã, rồi sẽ gọi vào nhận tiền.
Sau ñó, một toán mang hàng vào dinh. Chờ một hồi lâu, bọn phu cáng cũng
lần lượt ñi mỗi người một ngả. Cuối cùng chỉ còn trơ lại chiếc cáng với chủ hiệu.
Sinh nghi, chủ hiệu bèn tiến lại gần xem sao thì vẫn nghe thấy tiếng ngáy ñều
ñặn của bà lớn. Tuy vậy, hắn bạo dạn khẽ vén lá sắn lên xem thì thấy trong cáng
chỉ có một con ñười ươi mặc quần áo ñàn bà bị buộc chặt với võng, chả có bà
lớn nào cả. Đười ươi thoáng thấy người thì nói lên mấy tiếng "ñược, ñược", "tốt,
tốt". Biết là bị mắc lừa, hắn hốt hoảng, chạy vội vào dinh thì mới hay ñấy là mấy
ngôi nhà, trước kia cũng là nơi ñóng quân của ñội túc vệ, nay bỏ hoang, phía sau
có cổng bỏ ngỏ thông với các lối khác.
Sau một thời gian thuê người tìm kiếm mà không thấy tăm hơi lũ bợm ñâu cả,
hắn ñành ôm hận trở về với chiếc cáng cũ và con ñười ươi
1
.
KHẢO DỊ
Phạm Đình Hổ trong Vũ trung tùy bút cũng có kể một mẹo lừa của bọn lưu
manh ñời Lê mạt ở kinh thành Thăng-long tương tự với câu chuyện kể trên, chỉ
khác là kẻ nằm trong võng không phải là ñười ươi mà là một bà già ăn mày mù.
Các truyện này phần nào phản ánh thái ñộ của nhân dân ñối với tầng lớp thương
nhân, trong ñiều kiện một xã hội thương nghiệp không phát triển như nước ta.
1
Theo Đại Nam ñồng văn nhật báo
