600
Triều ñình cho Cầu là giặc nguy hiểm, cố lo diệt trừ. Chúng sai một quan thủy
ñạo ñốc lĩnh rất thiện thủy chiến ñem binh thuyền ñến ñánh. Cầu cho mười chiếc
thuyền giả cách thua chạy. Bao nhiêu quan thuyền ñược lệnh ra sức ñuổi theo.
Thuyền của Cầu lui vào bến Cát-bạc. Ở chỗ ñó gió to sóng dữ, quan thuyền cao
to lại nặng không tài nào lái ñược, bị dạt sang bờ bên Đông. Cầu chỉ chờ có lúc
ấy liền ñem thuyền nhẹ ñến vây ñánh. Quan quân tan vỡ, thủy ñạo ñốc lĩnh giơ
tay chịu trói.
Nhà vua rất lo, phái mười ñạo quân, cầm ñầu là một viên ñại tướng nổi tiếng
tới ñánh. Cầu tìm chỗ hiểm ñặt quân phòng giữ, nhưng bề ngoài thì cho dành
những quân già yếu ñể lừa ñịch. Đại tướng khinh thường, dẫn mười ñạo quân
tiến vào. Tiến ñến ñâu, quân Cầu giả thua quăng khí giới bỏ chạy ñến ñấy. Cầu
chờ cho chúng tiến ñến chỗ phải nối ñuôi nhau mà ñi, nổ một phát súng hiệu,
quân mai phục bốn bề xông ra diện một lúc hết cả mười ñạo quân. Đại tướng chỉ
còn chạy thoát lấy thân.
Mãi về sau, Phạm Đình Trọng bấy giờ ñã là tướng tâm phúc của chúa Trịnh,
tình nguyện xin ñi ñánh Cầu. Trọng trước lúc xuất quân, gửi cho Cầu một vế câu
ñối: Thổ triệt bán hoành: thuận giả thưởng, nghịch giả hạ (nghĩa là chữ "thổ"
[
土]
cắt ñi một nửa ngang, nếu ñể xuôi là chữ "thượng" [
上]
, ñể ngược là chữ
"hạ" [
下
]). Ý bảo Cầu nếu thuận sẽ ñể yên, nếu nghịch thì tiêu diệt. Cầu nghĩ
ngay vế ñối gửi lại cho Trọng: Ngọc tàng nhất ñiểm: xuất vi chúa, nhập vi
vương (nghĩa là chữ "ngọc" [
玉]
giấu trong mình một chấm, ñưa ra là chữ
"chúa" [
主
], cất ñi là chữ "vương" [
王
]). Ý bảo ta một là làm chúa, hai là làm
vua, chứ không thèm ñầu hàng.
Hai bên dàn quân giao chiến luôn mấy trận, quân của Trọng bị ñánh tơi bời.
Nhưng Trọng cố xin chúa cho mình tập hợp quân xứ Bắc như rươi, quân xứ
Đoài như trấu ñể vây bọc Cầu. Quân của Cầu ít, lại ñóng rải rác ở cuối ghềnh
ñầu bãi, sau dó bị quân ñịch dần dần dồn lại trong vòng vây. Những kẻ xông xáo
ñịnh tìm cách vượt ra ñều bị chết dần chết mòn. Tình thế rất nguy ngập. Một
hôm, Cầu lặn ñến thuyền Trọng. Mặc dầu lính canh gác vòng trong vòng ngoài,
chàng cũng bám ñược vào bánh lái trèo ñược lên quan thuyền trong ñêm tối. Bấy
giờ Trọng ñang ngủ say. Cầu quẳng vào một bức thư ñại ý nói: "Ta có thể lấy
ñầu nhà ngươi như thò tay vào túi lấy một vật gì. Nhưng nghĩ tình bạn ñồng học
nên ta tha cho. Đổi lại, nhà ngươi hãy mở cho quân ta một lối thoát". Sáng dậy,
Trọng ñọc thư thấy sợ quá. Hắn một mặt trưng thu tất cả các chiếu trong vùng
kết liền với nhau làm một, rồi trải ra trên mặt sông ñể ñề phòng Cầu lén ñến.
Mặt khác, "tương kế tựu kế" hắn mở một lối cho quân Cầu rút lui, nhưng lại
phục binh ñợi khi quân Cầu rút ñược nửa chừng thì hai mặt xông vào ập ñánh.
Trận ấy quân của Cầu thứ bị giết, thứ bị ñắm ñuối, thứ chạy trốn, tan tác khắp
