602
98. HẦU TẠO
Ở làng Tuần-lễ thuộc xứ Nghệ có một anh chàng tên là Tạo. Tạo sinh ra có
một nốt ñỏ trong vành tai, người ta cho là có tướng lạ. Chàng chẳng những có
sức khỏe như voi mà còn có mưu lược hơn người. Thuở nhỏ, Tạo ñi học thường
ñược thầy khen văn hay và viết nhanh. Nhưng anh học trò ấy chẳng thích chuyện
thi cử ñỗ ñạt mà chỉ muốn ñua sức mạnh, nên sau ñó bỏ văn sang học võ. Sau
mấy năm luyện tập ñủ nghề khiên mộc giáo roi và binh thư ñồ trận, chàng ñể mẹ
và vợ ở nhà, ñi lang thang khắp mọi miền. Chàng kết giao với nhiều bạn ở các
vùng sông La, sông Lam, ñi lại khoảng ngàn Trươi, ngàn Hống. Và chàng ñã tai
nghe mắt thấy rất nhiều những việc bất bình trong thiên hạ.
Thấy con nay ñây mai ñó, mẹ Tạo gọi con về, bắt phải chăm lo việc nhà.
Chàng xưa nay rất thương mẹ và không muốn làm trái ý mẹ, ñành trở về cày
ruộng làm ăn. Nhưng tuy cầm lấy cái cày, bụng chàng còn nghĩ ñến những hảo
hán, bạn chàng ở bốn phương. Một hôm, trong một canh xóc ñĩa, chàng thua
rền: có bao nhiêu tiền ñể dành của mẹ, chàng trộm ra nướng sạch. Đêm ấy, vì
không muốn ñể mẹ than phiền, Tạo tính chuyện vào nhà một tên trọc phú bên
cạnh làng làm một mẻ. Nhà này ñường ngang ngõ tắt, chàng ñã biết hết. Cũng
tưởng lọt vào êm như ru, nhưng không may cho chàng, vừa khoét vách lọt vào
ñã bị chúng phục sẵn chẹn bắt ngay, không kịp chống ñỡ gì hết. Sa cơ, chàng bị
chúng trói lại và giải lên quan.
Nhưng Tạo không ñể mình bị giam lâu. Ở trong ngục, chàng tìm cách bẻ ñược
xiềng sắt rồi trèo tường vượt ra ngoài. Thấy người ta truy nã mình ráo riết, chàng
không dám về nhà nữa. Chàng rủ bạn bè ñi làm giặc. Từ ñó, chàng làm cho bọn
nhà giàu và bọn quan lại sợ mất mật. Mọi người theo chàng rất ñông. Chàng tự
xưng tước hầu và lập ñồn trại ở truông Mây.
Nhà vua nghe tin quân truông Mây nổi loạn, sai Lê Văn Duyệt ra trấn Nghệ-an
tìm cách tiễu trừ. Bao nhiêu lần quan quân tiến vào truông Mây là bấy nhiêu lần
bị quân của Tạo ñánh cho tan tác. Lê Văn Duyệt kinh sợ bèn yết bảng treo giải
một trăm nén vàng và chức tước lên cho kẻ nào bắt sống hoặc giết chết Tạo,
người có nốt ñỏ ở tai.
Tạo nghe tin, bèn cho quân sắm ñủ cờ quạt võng lọng, rồi chọn lấy năm mươi
người cải trang làm một ñoàn quân ñặc mệnh của nhà vua phái ñi thanh tra các
trấn. Tạo mặc áo gấm rất oai vệ, nằm trên cáng có diềm xanh diềm ñỏ, có kẻ hầu
trap, hầu ñiếu, v,v... rồi cả ñoàn tiến vào thành Nghệ-an, Quân sĩ của Duyệt thấy
một ñội quân gươm tuốt trần, giáo mác súng ống tề chỉnh, ñi trước có một lá cờ
ñề hai chữ "khâm sai" thì không nghi ngờ gì nữa, vội vã rước vào rồi chạy ñi báo
