644
công chúa về ñến nơi họ tranh công, vua bảo cắt công chúa làm bảy phần chia
cho họ vì xét thấy ai cũng có công ngang nhau. Bảy anh em ñều xin thôi, ñược
vua thưởng rất hậu.
Truyện của người Can-ñê ở I-răng (Iran) thì kết cục lại ñể cô gái kết hôn với
nhà thiên văn:
Có ba anh em cùng yêu một cô em họ. Người bố không biết xử trí ra sao, bèn
bảo họ ñi học mỗi người một nghề, ai tài giỏi hơn sẽ gả. Một người học nghề
thiên văn, một người học nghề kỹ sư, và một người học nghề thầy thuốc. Cả ba
cùng gặp nhau ở một ñịa ñiểm. Nhà thiên văn cho biết cô gái ñang bệnh nặng,
nhà kỹ sư tính toán ngay ñường sá, chế một cái xe ñể ñi, và cuối cùng ñưa ñược
người thầy thuốc về kịp thời, nhờ ñó chữa cho cô gái bình phục.
Khi họ ra sức tranh công, bố mẹ và bạn bè quyết ñịnh: người thầy thuốc chữa
bệnh thì sẽ trả tiền, nhà kỹ sư thì trả lương, nhưng nếu không có nhà thiên văn
bói ra sự việc ñể về chữa chạy thì cô gái chết. Bèn cho nhà thiên văn ñược lấy cô
gái làm vợ.
Một trong mấy truyện của Ấn-ñộ kể trong sách Hai mươi lăm truyện quỷ
(Vêtala pantachavincati) (những truyện này ñều là những trường hợp khó xử do
một con quỷ nêu ra ñể hỏi ý kiến vua Vi-krâ-ma) thì công lao lại không thuộc về
nhà thiên văn hay nhà kỹ sư:
Có ba nhân vật trẻ ñẹp, có tài nghệ, cùng một lúc ñến hỏi một cô gái làm cho
cô và bố mẹ cô bối rối không biết nên như thế nào. Giữa lúc ñó thì bỗng quỷ bắt
mất cô gái. Người thứ nhất giỏi thiên văn biết quỷ ñã ñưa lên núi Vin-ñi-a.
Người thứ ba chế ra chiếc xe mang tới núi. Người thứ hai giết con quỷ và cứu
cô gái. Vua phân xử: người thứ hai ñáng làm chồng cô gái.
1
Truyện của người Mô-rơ (Maures) (châu Phi) cũng có kết cục như trên:
Một cô gái bị yêu tinh bắt. Một bà mẹ có bảy ñứa con trai, láng giềng nhà cô
gái, nhận sẽ bảo mấy ñứa con mình ñi cứu. Khi các con bà về, ñã thấy bày sẵn
giữa sân một cỗ yên cương nạm vàng, ở giữa nhà bày một bộ áo quần ñẹp có cả
mũ và giày. Họ hỏi mẹ những thứ ấy ñể làm gì? Mẹ ñáp: - "Để thưởng cho ñứa
nào cứu ñược cô gái hàng xóm mất tích". Bảy con cùng hăm hở nhận lời.
Trong bảy ngày, một người có tài "nghe ñược tiếng sương rơi", liền phát hiện
ra lâu ñài của yêu tinh, báo cho những người kia biết yêu tinh hiện ñang ngủ,
răng quỷ cắn lấy tóc cô gái. Người thứ hai có tài "tay ñặt vào cửa là khóa mở
ra", mở liên tiếp bảy cái cửa. Người thứ ba có tài "gỡ rối những sợi tơ vướng
vào bụi gai", ñã giật ñược tóc cô gái ra khỏi miệng yêu tinh mà nó không biết.
1
Theo bản dịch của Đơ-ve-dơ (Devèze). Tạp chí Muy-dê-ông (Le Muséum)
