646
xuống nước, trong nháy mắt chữa ñược thuyền lành lặn như cũ, và ñưa ñược cô
gái về yên lành. Kết quả, người cha gả cô cho anh chàng thợ mộc.
Những truyện dưới ñây, nhân vật trung tâm là cô gái, không lấy một trong
những người cứu mình, mà lại lấy người cha của họ.
Truyện trong sách Pen-ta-mơ-ron của Ba-di-lơ (Basile).
Một người có năm ñứa con. Thấy con không làm nghề ngỗng gì mà chỉ ăn hại,
bèn bảo ñi tìm học mỗi ñứa một nghề, và dặn vào một ngày nhất ñịnh thì cả năm
phải về nhà.
Đúng hẹn, năm anh em cùng về. Người anh cả là bợm trộm không ai ăn ñứt,
người thứ hai biết ñóng tàu, người thứ ba có thuốc cải tử hoàn sinh, người thứ tư
có tài bắn nỏ và người thứ năm biết tiếng chim. Anh chàng út tỏ tài bằng cách
báo tin: anh vừa nghe một con chim ñậu ở gần ñó cho biết, có một con yêu cướp
một công chúa ñưa ñến núi ñá, và vua cho rao ai cứu ñược sẽ phong làm phò mã.
Người thứ hai làm ngay một chiếc tàu, trên ñó năm người cùng ñi với người cha
ñến núi ñá. Cũng như truyện của Đức, yêu tinh cũng ñang ngủ say, ñầu kê lên
ñùi công chúa. Người anh cả khiêng một hòn ñá cho con yêu kê ñầu, rồi trộm
công chúa về tàu. Yêu cũng hóa thành mây ñuổi theo, và cũng bị một phát tên
rơi xuống tàu; công chúa chết ngay cùng với yêu, nhưng ñược người thứ tư làm
cho sống lại. Lúc về, ai nấy ñều tranh công. Vua giao cho người cha phân xử.
Cuối cùng, vua gả công chúa cho người cha của họ là người quan trọng trong
việc cứu công chúa.
Cũng như truyện của người Bê-lút-sít-xtăng ñã kể trên kia, một truyện khác
của người Hy-lạp (Grèce), của người Xu-a-hi-li ở ñảo Dăng-di-bar (Zanzibar)
ñều có ba anh em và ba vật quý: ống thiên lý kính, tấm thảm bay và thuốc cải tử
hoàn sinh (Hy-lạp); gương thần, chiếu biết bay và lọ dầu hồi sinh (Xu-a-hi-li).
Những vật này ñều có vị trí quan trọng trong việc cứu cô gái. Kết cục của truyện
Hi-lạp: ñể chấm dứt tranh chấp giữa ba hoàng tử, vua cha lấy cô làm vợ. Còn kết
cục của truyện người Xu-a-hi-li: khi ba anh bảo cô gái chọn một trong ba người
làm chồng, thì cô ta chọn người cha của họ "ñể cho cả ba gọi mình là mẹ".
So với các truyện vừa kể, truyện của người Tây-ban-nha (Espana) lại có kết
cục lạ hơn: lấy cả ba.
Lần ñầu tiên, khi người cha cô gái báo chọn một trong ba người con trai ñến
hỏi, cô trả lời: "Lấy cả ba". Người cha chuyển câu trả lời ấy cho ba người và
thêm vào: - "Vì ñó là việc không thể ñược, nên sẽ gả cho người nào mang về
một vật quý và hiếm". Cuối cùng, cô gái cũng ñược cứu sống nhờ có ba vật của
ba người: tấm gương thần, cái thùng bay và dầu hồi sinh, và câu ñầu tiên cô nói
là: - "Cha thấy không, phải lấy cả ba", rồi truyện dừng lại ở ñây.
