652
thỏa thuận thả cho về. Một cô cột cho hắn một dây bùa làm hắn hóa thành con
vẹt. Chim bay vào vườn nhà vua cắn phá cây quả. Người ta bắt ñược, ñem nộp
công chúa. Công chúa yêu chim, nuôi ở trong buồng. Một hôm vô tình cất sợi
dây bùa, chim bỗng biến thành người. Hai người từ ñấy lén lút yêu nhau; ñêm là
người, ngày là vẹt. Vua thấy công chúa mỗi ngày một khác, ra lệnh truy tìm rất
gắt thủ phạm. Hắn nghe tin sợ quá, bay qua cửa sổ ñi trốn. Vừa ra khỏi cung, sợi
dây bùa rơi, hóa thành người. Bị lính lùng ñuổi, hắn lọt vào một nhà nọ, có hai
vợ chồng và một người con gái ñang ăn cơm. Hắn nói thật với họ và cầu cứu.
Nhà ấy cho hắn ngồi vào mâm ăn luôn, và khi lính vào thì nhận hắn là rể. Sau
ñó, hắn ñược nhà ấy gả con gái cho làm vợ.
Công chúa mất người yêu, dần dần ñâm ra sầu muộn ñến ñau nặng. Các lang y
bó tay. Vua cha hỏi và khi biết sự thật, vua sai mở hội trong cung, buộc tất cả
mọi người phải ñến dự ñể con gái nhận người yêu. Khi công chúa nhận ra, thì
người vợ cũ của anh chàng cũng nhận ra chồng cũ. Thế là cả ba người ñàn bà
tranh nhau chồng. Việc ñưa ñến Thu-ñam-ma Sa-ri, người này phán: - "Người
vợ cũ khi thả chồng lên bè thế là hết duyên nghĩa, không có quyền gì nữa. Công
chúa khi ñể cho người yêu ñi trốn mà không có phản ứng ngay, cũng là hết tình
nghĩa từ ñó. Còn cô gái lấy sau cùng, tình nghĩa chưa tỏ ra có gì phai nhạt, nên
có quyền ñược giữ chàng làm chồng.
1
Truyện cuối cùng Ba anh em của Pháp, do Grim (Grimm) kể: Một người cha,
tài sản chỉ có mỗi một ngôi nhà, không biết ñể lại cho ai trong ba ñứa con. Bèn
bảo các con ñi học nghề, hẹn một ngày nào ñó phải trở về thi tài, ai hơn sẽ ñược
hưởng ngôi nhà. Người anh cả học nghề bịt móng ngựa. Người thứ hai học nghề
phó cạo và người thứ ba học múa gươm.
Khi họ về ñông ñủ, giữa lúc ñang chuyện trò, bỗng có bóng một con thỏ rừng
sắp chạy qua, phó cạo ta lập tức lấy dao, xà phòng chờ cho con thỏ chạy ngang
nhà, ñuổi theo xát xà phòng và cạo nhẵn bộ lông mép mà không làm xây xát. Lát
sau, một chiếc xe bốn ngựa phi qua, anh bịt móng ngựa ñuổi theo cỗ xe, tháo
bốn móng sắt của một con trong ñoàn và thay bốn móng mới trong lúc nó vẫn
phi nước ñại. Để trổ tài, người con út nhân lúc trời mưa như cầm vò mà trút, lấy
gươm ra múa tít trên ñầu, mưa không lọt ñược xuống ñường gươm, quần áo vẫn
khô. Người cha tặng ngôi nhà cho con út.
2
1
Theo Truyện cổ tích Miến-ñiện, sách ñã dẫn.
2
Truyện trên có người kể hơi khác, như sau: ba anh em ñi học: người ñầu nghề mùa gươm,
người thứ hai nghề bịt móng ngựa, người thứ ba không phải nghề phó cạo, mà là nghề nấu ăn.
Lúc trở về, người múa gươm nhân một trận mưa ñá, rút gươm múa ñể che cho vườn nho. Mưa
tạnh, không có một là nào bị ướt. Người thứ hai cũng ñuổi theo bịt móng cho một con ngựa
ñang kéo cỗ xe. Còn người thứ ba thấy bố mình thích món trứng tráng có nấm, anh bảo bố
cầm ñĩa ra ñứng chực ở cổng. Tráng trứng xong, anh ñánh vào cán lập- là một cái, trứng văng
lên chui qua ống khói, trong khi ñó anh chạy ra cổng cầm lấy ñĩa hứng, trứng rơi ñúng vào
