650
1. Nhà sư hoàn tục và ba cô gái: một nhà sư vừa hoàn tục ñể kiếm vợ. Một
hôm tắm ở sông bỗng bờ sông sụt lở ñẩy anh ra xa. Không biết bơi, anh chới với
kêu cứu. Có ba cô ñi lấy nước gần ñấy. Cô thứ nhất ñẩy ra một khúc gỗ cho anh
ôm. Nhưng anh vẫn chới với không vào ñược. Thấy vậy cô thứ hai ñưa ra một
sào tre cho anh nắm ñể kéo vào. Thấy anh trần truồng, cô thứ ba cởi ngay tấm
chăn ở người cho anh khoác. Thấy anh ñẹp trai, cả ba cô tranh công ñể ñược lấy
làm chồng. Không ai chịu ai nên ñưa lên quan. Hai cô ñầu ñều nói: - "Nếu không
có tôi thì chắc tính mạng anh ñâu còn". Cô thứ ba nghe quan hỏi, ñáp: - "Tôi
không cứu tính mạng anh ấy, vì thấy anh ấy lõa lồ nên tôi quẳng chăn cho ñể
che". Sau một hồi suy nghĩ, quan phán: - "Hai cô ñầu làm bổn phận một cách tự
hào, hành ñộng ấy rất ñẹp, ñáng ñược coi như mẹ chàng trai. Còn cô thứ ba thấy
người không quần áo nên cởi chăn cho. Đó là sự e lệ, là tình cảm nam nữ. Hành
ñộng của cô nảy sinh mối quan hệ giữa hai người. Vậy cô ñáng ñược coi là
người yêu của chàng trai".
1
2. Người ăn trộm và bốn cô gái: một người ăn trộm ñang hành nghề thì bị bắt
treo cổ lên tường, theo lệ phải có một ngàn ñồng vàng thì mới ñược chuộc mạng.
Có bốn cô gái vốn yêu hắn từ trước: một cô gái giàu có bỏ tiền chuộc về, nhưng
hắn bị thương tích và nằm mê man bất tỉnh, cô thứ hai kiếm thầy chạy chữa cho
khỏi chết. Cô thứ ba bán hết tư trang ñể phụng dưỡng cho hắn. Cô thứ tư hàng
ngày rửa vết thương nâng giấc hầu hạ. Chẳng bao lâu hắn bình phục, bốn cô
cùng tranh công ñể ñược lấy làm chồng. Việc ñưa ñến vua, vua phán: - "Người
bỏ tiền chuộc ñược coi như cha người ăn trộm; người thuốc thang ñược coi như
mẹ; người bán tư trang ñược coi như chị; còn người lau rửa vết thương săn sóc
hàng ngày ñược coi như vợ".
3. Cô gái ñẹp và ba chàng trai: có ba chàng trai yêu một cô gái nhưng không
ñược bố mẹ thuận gả. Cô gái tự nhiên chết. Ba chàng rất thương xót. Một người
làm lễ hỏa táng thu nhặt hài cốt chôn cất tử tế; người thứ hai ôm lấy mộ khóc lóc
thảm thiết; còn người thứ ba bỏ quê ñi học phép cải tử hoàn sinh, cuối cùng phép
thuật của hắn làm cho cô gái sống lại. Cả ba ñều tranh lấy cô làm vợ. Việc ñưa
ñến tai vua. Vua xử cho chàng trai thứ nhất là con cô gái vì việc thu cất hài cốt là
phận sự của con với cha mẹ; người thứ ba là cha cô gái vì việc cứu vớt chạy
chữa là phận sự của cha mẹ ñối với con. Còn người thứ hai mới là chồng của cô
gái: có là chồng thì mới ôm ấp săn sóc vợ lúc chết cũng như lúc sống.
2
Trong sách Hai mươi lăm truyện quỷ của Ấn-ñộ (ñã dẫn) có một truyện tương
tự truyện vừa kể ở trên, ñoạn cuối như sau:
Một cô gái bị rắn ñộc cắn chết. Cha cô gái làm lễ ñốt xác. Người thứ nhất nhặt
xương bó lại mang ñi hết rừng này sang rừng khác. Người thứ hai nhặt tro rồi
1
Theo Pa-vi (Pavie). Phái bộ Pa-vi ở Đông Dưong (1879-1895)
2
Hai truyện này ñều theo Cô-xcanh (Cosquin), sách ñã dẫn.
