664
110. TRA TẤN HÒN ĐÁ
Ngày xưa có hai vợ chồng một người nghèo, suốt năm ñầu tắt mặt tối, ăn bữa
sớm không biết có bữa chiều. Kỳ ấy năm hết Tết ñến mà trong nhà không có lấy
một bát gạo. Mãi về sau người chồng chạy hết các cửa nhà giàu, nói sùi bọt mép
mới vay ñược ba công non. Mừng quá, chồng vội vã mang về ñể ñến sáng mai là
ngày ba mươi cho vợ kịp ñi sắm Tết.
Sau khi mua hết số tiền, người vợ ñội mủng lên ñầu trở vào cổng chợ. Trên
ñường về phải lội qua một cái mương nước. Chẳng may cho bà ta, khi bước chân
lên một hòn ñá thì bị trượt chân ngã vật xuống nước. Bao nhiêu gạo, thịt, vàng,
hương, v.v... trong mủng ñều ngập vào bùn. Thấy số phận ñen ñủi, người ñàn bà
nọ không buồn nhặt nữa, ngồi xoài xuống bên vệ ñường, khóc lóc rất thảm thiết.
Đang khóc, bỗng có một ông quan huyện ñi hành hạt ngang qua ñó. Thấy
chuyện lạ, quan sai lính dừng võng, ñòi người ñàn bà tới hỏi vì sao mà khóc?
Người ñàn bà mếu máo kể lại tình cảnh của mình cùng việc xảy ra vừa rồi cho
quan nghe và nói thêm:
- Thiếp không sợ chồng ñánh mà chỉ thương thân thôi! Chẳng biết ñến bao giờ
thì vận ñen mới thôi không ám ảnh nữa.
Quan huyện vốn có lòng thương người. Khi nghe những lời than thở, ông rất
ñộng lòng, bèn nghĩ ra một kế ñể giúp ñỡ người ñàn bà nọ ăn một cái Tết ngon
lành. Ngồi trên võng, ông truyền lệnh:
- Cứ như lời mụ khai thì hòn ñá kia là kẻ phạm tội. Dù nó là ñá cũng không thể
vượt ñược phép nước. Ta sẽ vì nhà mụ mà bắt nó bồi thường. Lính ñâu! Đưa bị
cáo về công ñường ñối chất.
Thấy bọn lính hầu ngơ ngác, ông thét làm ngay.
Khi thấy ñá ỳ không dậy, ông bảo trói lại và khiêng về huyện tra tấn cho ñược
mới nghe.
Lại nói về chuyện hôm ấy có nhiều người nghe tin quan huyện tra tấn hòn ñã
ñể ñòi bồi thường gạo thịt, vàng, hương cho người ñàn bà thì ai nấy không ngăn
ñược tò mò, vội ñổ xô tới huyện ñường ñể xem một tý. Họ xúm ñen ñặc ở cổng
huyện. Quan truyền cho lính ñặt hai cái thúng ở cổng, dặn rằng ai bỏ vào ñấy ba
mươi ñồng kẽm sẽ cho vào xem. Trong khi ñó, ở phía công ñường có mấy người
ñã ñược cắt sẵn việc tra tấn. Tiếng hỏi cung, tiếng quát nạt, tiếng roi vụt văng
vẳng phát ra. Mọi người tranh nhau ném tiền ñể ñược vào cửa. Khi hai cái thúng
ñã ñầy ắp tiền, quan bèn bảo bọn lính lệ nghỉ roi vọt, rồi ông ñứng trước mọi
người trỏ nguyên cáo bị cáo phân xử:
