673
113. PHÂN XỬ TÀI TÌNH
Ngày xưa, có một ông quan huyện có tài xét xử. Trong dân gian có vụ nào rắc
rối gay go nhất, ông ñều có cách tìm ra manh mối và phân xử công bằng.
Một hôm, có hai người ñàn bà dắt nhau ñến công ñường với một tấm vải.
Trước mặt quan một người mếu máo thưa:
- Bẩm quan, sáng nay con mang một tấm vải ñi chợ bán, bà này hỏi mua, con
ñưa ra cho bà ấy xem. Thế rồi tự dưng nó cướp không tấm vải bảo là của nó,
nhất ñịnh không chịu trả lại cho con nữa. Thật là chuyện ngược ñời! Xin quan
ñèn trời soi xét.
Quan nhìn người ñàn bà thứ hai thì thấy bà này cũng rưng rưng nước mắt kể:
- Bẩm quan, chính nó mới là ñồ ăn cắp. Tấm vải này là của con vừa dệt xong
mang ñi chợ. Con ñể nó trong cái thúng khảo thế mà vừa ngoảnh ñi một lát nó
dám thò tay vào lấy, chính con bắt ñược quả tang. Thế mà nó còn dám ñặt ñiều
ñể vu oan giá họa...
Quan ngắt lời hai người, mỗi bên phải cử ra một người ít nhất cũng ñã chứng
kiến vải của mình bị lấy mất. Nhưng cả hai ñều không tìm ra ñược người làm
chứng chỉ vì sự việc xảy ra ở một nơi vắng vẻ, lúc ñó chưa có người qua lại.
Quan lại gọi hai người lính lệ, bảo chúng ñi về tận nhà mỗi bên thử xem có phải
ñúng vải của họ dệt ra như lời khai hay không. Nhưng khi hai người lính trở về
thuật lại thì quan rất lấy làm ngạc nhiên, vì cả hai ñều có khung cửi như nhau,
khổ vải bằng nhau và chính sáng sớm ngày xảy ra câu chuyện bên nào cũng
mang một tấm vải ñi chợ bán. Thật rắc rối làm sao! Quan cố nhìn vào thần sắc
từng người ñể dò ý tứ. Nhưng quan chỉ thấy vẻ ñau ñớn vì mất của hiện trên nét
mặt của cả hai người, không có gì khác hơn. Suy nghĩ một chốc, quan ôn tồn bảo
họ:
- Cả hai mụ ñều có lý do cả. Biết làm sao bây giờ. Thôi ta phân xử cho thế
này: giờ ñem cắt tấm vải ra làm ñôi, chia cho mỗi người một nửa. Thế là ổn. Hãy
ñi về nhà mà làm ăn!
Nói xong, quan sai lính ño vải xé ngay giao cho mỗi người một nửa. Thấy thế,
một người ñàn bà bỗng ôm mặt khóc thút thít. Lập tức quan sai trả cả tấm cho
người ñàn bà ấy rồi thét lính trói người kia lại vì chỉ có chủ nhân thực sự của
tấm vải mới ñau xót bật ra tiếng khóc kia. Quả nhiên, sau một hồi tra khảo,
người ñàn bà kia ñành cúi ñầu nhận tội.
Một hôm khác, quan ñi hành hạt qua một cái chợ. Bỗng nghe tiếng chửi rủa
huyên náo, vội tiến lại xem có việc gì. Đến nơi, thấy một người ñàn bà ñang gân
cổ lớn tiếng chửi kẻ bắt trộm con gà của mình. Hỏi người xung quanh thì họ cho
