701
118. TÚ UYÊN
Vào ñời Hồng Đức, có một người học trò nghèo, cha mẹ chết sớm, trọ học ở
phường Bích-câu, phía Nam thành Thăng-long. Chàng rất hay chữ, tuy chưa ñỗ
ñạt gì, người ta cũng gọi chàng là Tú Uyên.
Một ngày, vào mùa xuân, chùa Ngọc-hồ mở hội Vô-già, thiện nam tín nữ ở
kinh ñô và bốn phương tụ họp rất ñông. Tú Uyên không bỏ lỡ cơ hội ñi tìm
người ñẹp. Chàng vui chân ñi quanh quẩn mãi ñến tận chiều, bèn ngồi nghỉ ở
gốc ña gần chùa. Chợt trông thấy một cái lá bay ñến trước mặt, chàng nhặt lên
xem, thì ra sau lưng lá có ñề một bài thơ ñầy những lời trêu ghẹo. Chàng tưởng
có người nào ở trên lầu cao ném xuống rồi nấp vào một chỗ. Nhưng ngước nhìn
mọi nơi, mãi chẳng thấy gì cả. Đương lúc ngơ ngác, Tú Uyên bỗng thấy một
ñám người từ trong chùa ñi ra, trong ñó có một cô gái rất ñẹp. Thấy nàng liếc
mắt ñưa tình, chàng tiến lại bắt chuyện. Hai người vừa ñi vừa trò chuyện vui vẻ.
Lòng Tú Uyên như nở hoa. Nhưng khi sắp ñến ñình Quảng-văn thì người con
gái bỗng biến mất. Tú Uyên ñứng ngẩn ra rất lâu, mãi ñến tối mới trở về nhà.
Từ ñấy, Tú Uyên ñêm ngày mơ tưởng không thiết gì ăn uống học hành. Nghe
tin ñền Bạch-mã rất thiêng, chàng ñến xin quẻ thẻ rồi ngủ quên tại ñền cầu
mộng. Đêm ấy thần hiện ra trong giấc mộng của chàng, bảo rằng: - "Này anh
chàng mê sắc kia, sáng mai hãy ñến cầu Đông, ta sẽ cho biết một tin rất tốt".
Hôm sau, chàng y hẹn ñến cầu Đông. Đợi mãi chẳng thấy ai cả, cuối cùng mới
gặp một ông già bán tranh, ông ñưa tới mời chàng một bức tố nữ. Chàng mở ra
xem thì không ngờ hình dạng người tố nữ trong tranh trông chẳng khác gì người
mà mình mong ñợi. Chàng mua ngay, ñem về treo bên cạnh chỗ ngồi. Đến bữa
ăn chàng dọn ra hai ñôi ñũa, hai cái bát mời người trong tranh ăn như mời người
thật. Chàng hơi ngạc nhiên cảm thấy tố nữ trong tranh hai má ñỏ bừng dường
như có ý thẹn.
Một hôm Tú Uyên ñi học về thì thấy giữa giường ñã sẵn sàng một mâm cơm
có thức ăn ngon, khác với cơm rau thường ngày. Tuy chưa hiểu là của ai cho,
nhưng ñói bụng, chàng cũng ngồi vào ăn. Tiếp mấy hôm sau, mâm cơm ñều dọn
sẵn như thế. Chàng nửa ngờ nửa mừng, không hiểu ra làm sao.
Hôm khác chàng giả tảng ñi học, nửa ñường lộn về nấp ngoài cửa sổ dòm vào.
Chàng thấy tố nữ từ trong tranh bước ra dọn dẹp nhà cửa và xuống bếp làm cơm.
Chàng ñột ngột xô cửa bước vào nắm chặt tay nàng mà rằng:
- Để tôi bấy lâu trông ñợi mỏi mòn con mắt! Thôi bây giờ nhất ñịnh không cho
nàng ra khỏi ñây ñâu.
Nói xong Tú Uyên giật bức tranh trên tường xé ñi.
