740
122. NGƯỜI THỢ ĐÚC VÀ ANH HỌC NGHỀ
Xưa có ñức thánh Khổng Lồ, chuyên trông nom về nghề ñúc và nghề rèn ở hạ
giới. Đức thánh thường thân hành ñi lại các nơi; khi giáng xuống miền này, lúc
hiện ra xứ nọ, thành người trần, ñể tìm cách dạy thêm cho những người thợ về
kỹ xảo. Nhưng trong khi theo dõi việc dạy nghề, ñức thánh nhận thấy ñám ñệ tử
của mình có những kẻ còn phạm thói lọc lừa ñiên ñảo. Bởi vậy, ñức thánh lại
phải ñể tâm chữa cả thói hư tật xấu của họ.
*
* *
Có một người thợ ñúc rong vai quảy ñôi bồ trong có ñủ các thứ ñồ nghề linh
tinh như lò bễ, khuôn, kéo, kìm, cặp, v.v... miệng thỉnh thoảng cất tiếng rao: -
"Ai ñúc nồi, ñúc sanh, ñèn, chiêng, thanh la, bình hương, bình hoa, biến cũ thành
mới không?". Vốn nghề nghiệp thành thạo, nên hễ có ai gọi ñến, ông chỉ lúi húi
làm một vài ngày là xong. Thế rồi cơm ăn tiền lấy, ông lại quảy gánh lên vai
chuyển từ làng này sang làng khác. Một hôm, từ sáng sớm, người thợ ñúc ñang
bước rảo cho kịp phiên chợ. Đang ñi, ông bỗng gặp một chàng trai trẻ tuổi, vai
cũng quảy ñôi bồ. Gã trai thấy ông thì ñứng lại chào một cách cung kính, rồi nói:
- Xin cho hỏi thăm một tý. Con theo thầy con học nghề ñã mấy tháng nay,
không may hôm trước ñây, khi qua rừng, thầy trò lạc nhau, tìm suốt mấy ngày
không ai biết cả. Xin hỏi ông, ông có gặp một người tên là Chu, trạc ngoài năm
mươi, người cao cao, râu quai nón hay không?
Người thợ ñúc lắc ñầu:
- Ta không hề gặp một người nào như vậy.
Dừng một lát, anh chàng nói tiếp, vẻ khẩn khoản:
- Thật khổ quá! Con học với thầy bấy lâu có biết nghề ñúc chút ñỉnh, còn
muốn học thêm cho thành thạo, không ngờ thầy trò mỗi người ñi một ñường.
Bây giờ xin ông cho ñi theo, con xin gánh gồng và hầu hạ chu tất. Chỉ cốt học
ñược nghề cầm tay, ngoài ra không có ý gì khác. Chẳng hay ông có lòng thương
hạ cố ñược không?
Người thợ ñúc thoạt ñầu nhìn anh chàng thấy ñã có vẻ ngờ nghệch, nay nghe
nói thế thì tỏ ý coi khinh. Ông ta nghĩ bụng: - "Đi ñúc rong thì chỉ một mình
mình cũng ñủ, ñến ñâu ñã có sẵn người của chủ nhà cung ứng ñó rồi. Giá thử có
một người quảy gánh cho thì vẫn là ñỡ mệt nhưng sức mình còn khỏe, cũng
chưa cần lắm. Vả chăng ñược một vài quan tiền công, không lẽ không chia cho
người học việc". Bèn ñáp:
