758
anh bắt mụ phù thủy phải làm phép biến ñá trở lại thành người và vật, ñưa về
cho công chúa
1
.
Người Miến-ñiện (Myanmar) có truyện Con gà trống kỳ dị cũng gần với
truyện của người Đức: Có hai anh em nhà nọ: em nghèo ở nơi rừng núi; còn anh
giàu ở thành thị.
Một hôm, em ngồi ở gốc cây nhặt ñược một chiếc lông gà vàng. Đem ñến cho
anh, em ñược anh trả cho một ñồng. Không biết là của quý, em cho rằng anh trả
quá giá, cảm ơn rối rít. Mấy hôm liền, em nhặt ñược lông gà ñều ñưa cho anh và
ñều ñược tiền như lần ñầu.
Một hôm, em nghe có tiếng gà nói: - "Ai ăn ñược quả tim của ta thì mỗi ngày
sẽ ñược hai quả trứng vàng ở dưới gốc cây". Em mang tin ấy báo cho anh biết,
anh hứa nếu bắt ñược gà anh sẽ thưởng cho một ngàn dồng. Em từ chối tiền, chỉ
xin anh nuôi hộ hai ñứa con mình làm con nuôi vì nhà nghèo quá không nuôi
nổi. Khi bắt ñược gà ñưa ñến, người anh bảo hai ñứa cháu ñưa xuống bếp làm
thịt. Hai cháu vô tình ñánh rơi tim gà xuống dất. Đứa này bảo ñứa kia: - "Thôi
bẩn mất rồi, dừng dọn cho bác ăn nữa". Đoạn hai ñứa chia nhau ăn quả tim.
Khi ăn cơm, người bác thất vọng thấy mất tim gà bèn ñánh ñuổi cháu. Hai
cháu bỏ về nhà. Từ ñấy, mỗi ngày chúng nhặt ñược ñều ñặn hai quả trứng vàng.
Bố con nhà họ trở nên giàu có
2
.
Nguời Pháp có truyện Con chim xanh cũng thuộc loại truyện trên, nhưng ñã
kết hợp với hình tượng của truyện Mũi dài (số 185, tập IV).
Một bà góa có ba con: hai trai một gái. Một hôm bà ñi chợ bắt ñược một con
chim xanh mang về cho con. Mỗi sáng chim ñẻ cho họ một trứng vàng.
Một hôm, có một hoàng tử ñi săn ghé vào trại họ giải khát, thấy con chim
trong lồng có chữ vàng ñề: "Ai ăn ñầu ta sẽ ñược làm vua, ăn tim ta sẽ ñược mỗi
sáng một ñồng vàng duới gối". Hoàng tử hỏi mua, họ không bán, bèn xin cưới
cô gái làm vợ với ñiều kiện hôm cưới ñược ăn thịt chim. Họ bằng lòng nhưng vì
nghi ngờ, nên hôm cưới họ ăn quách thịt chim, thay vào ñó là thịt một con chim
bạc má. Sau ñó hai anh em sợ bỏ trốn vào rừng. Sáng dậy người anh ăn tim chim
- lấy làm lạ thấy dưới ñầu mình có những ñồng vàng. Hai anh em qua nhiều nơi,
ñến một thành phố không ai biết vàng là gì, dân ở ñấy lấy làm lạ tiến dẫn họ lên
vua. Sau ñó người em - ăn ñầu chim - ñược lấy công chúa, nhân bố vợ chết,
ñược kế vị.
1
Theo Dũng sĩ Ha-ba-na. Xem thêm truyện Đứa con người ñánh cá của người Á-ga-nít-xtăng
trong Khảo dị truyện Tiêu diệt mãng xà (số 148), hình tượng của hai truyện ñược xây dựng
khá giống nhau.
2
Theo Miến-ñiện dân gian cố sự.
