801
voi, phải nhận. Về sau khi ông bà ngoại mời cháu ñến chơi, Đăm pen cũng ñòi
họ phải làm như họ ñã thách ñố bố nó trước kia. Nhưng dù cố sức ñắp, ñường
vẫn hẹp, voi thì không ñủ. Khi Đăm Pen trở về, ông bà ngoại cũng tặng một con
trâu mộng, nhưng nó không chịu nổi một cái gõ vào ñầu bằng ống ñiếu của
chàng
1
.
Truyện của ñồng bào Ka-dong: Chàng cóc.
Một nhà nọ có chín cô con gái ñẹp, trong ñó có cô thứ ba là Di Dật ñẹp hơn cả.
Một hôm nhân khát quá, Di Dật thấy giữa hòn ñá tảng có nước ngọt bèn uống
(thực ra ñó là mưu kế của thần Nước). Từ ñó nàng có mang ñẻ ra một con cóc.
Bị làng xóm ñuổi, cô ñưa cóc vào rừng, và nhờ phép của cóc có hàng trăm người
hiện ra làm rẫy cho.
Cóc xin ñi chăn trâu cho chúa làng. Ở ñây mỗi lần chăn, có ném quả ké lên
ñầu trâu ñánh dấu, và bảo trâu cứ ra ñồng ăn lúa cho no, ăn xong cóc hóa phép
cho lúa mọc như cũ. Sau ba năm, cóc lấy công một con trâu trắng (tức gà trắng),
rồi hóa phép làm cho chỗ ở của mình thành một làng giàu thịnh ñông ñúc. Sau
ñó, cóc ñi tìm bố (tức thần Nước) rủ bố ñi xem hội ñâm trâu ñể ñược gặp mẹ, và
làm lễ cưới cho bố mẹ tại làng mình.
Cóc biến thành chàng trai ñẹp ñi kiếm vợ. Hai cô gái của vua Dơ-ría rất ñẹp,
tuy ñã ñính hôn với Dơ-róc Dơ-rây nhưng nghe tiếng cóc, hai cô cũng như trai
gái trong làng ñều mê mệt, quên hết tất cả. Hôm Dơ-róc Dơ-rây làm lễ cưới, cóc
làm cho hai cô gái theo mình. Tức giận, Dơ-róc Dơ-rây làm một trận bão ghê
gớm. Cóc hóa làm rắn chặn gió bão, Dơ-róc Dơ-rây ñịnh giết, bị cóc - bấy giờ ñã
hóa thành chàng trai to lớn - ñánh bại. Hai bên còn ñánh nhau suốt một năm,
cuối cùng cóc chém ñược kẻ ñịch. Về dọc ñường, cóc gặp Cầu-vồng là bố Dơ-
róc Dơ-rây, lại ñánh nhau. Sắp thua, cóc nhờ mưu mẹo của bồ câu, chém ñược
Cầu-vồng ñổ sụp, tước lấy binh phép. Cóc còn tiếp tục ñánh nhau với Hàm-răng-
ma. Và sau ñó ñánh nhau với thằng lùn cũng ñều nhờ bồ câu mà thắng lợi. Sau
chiến công ñó cóc làm cho làng trở lại giàu thịnh và cưới hai cô gái của Vu Dơ-
ría về làm vợ
2
.
Truyện của người Mèo: Ếch lấy con vua
Có ba cô gái rủ nhau ñi câu. Cô thứ ba gánh giúp cho một ông già tận tình
hơn, ông già dặn cả ba cô câu ñược con gì thì giữ con ñấy mà nuôi, sẽ có ích.
Hai cô kia câu ñược một tôm một cua mang về nướng ăn, chỉ có cô thứ ba câu
ñược con ếch, ñem về nuôi trong một cái hòm giấu không cho ai biết, hàng ngày
lại cho ếch bú. Thấy con gái mình xanh xao, bố mẹ căn vặn, cô nói thực. Bị
ñuổi, cô mang ếch ñi xa dựng lều lên ở. Ếch xin ñi chăn trâu cho vua. Được ba
1
Theo Truyện cổ Ba-na, ñã dẫn.
2
Theo Truyện cổ dân gian của các dân tộc Việt-nam, tập III, ñã dẫn
