814
trộm mặt chồng. Cũng như truyện thần thoại Hy-lạp, khi nhìn, công chúa vô ý ñể
giọt nến rơi xuống trán chồng, làm chàng tỉnh dậy, biến mất.
1
Truyện của người Xi-xin (Sicile):
Một người nghèo khổ, ba con gái lần lượt bảo ông ñi tìm thần số mệnh của
mình mà cầu xin. Người ấy ra ñi, cuối cùng ñược một ông già tiếp. Ông già lần
lượt giao cho ba con ngựa, dặn phải bán giá ñắt rồi ñưa tiền về cho mỗi ñứa con.
Con ngựa thứ ba có một ngôi sao trên ñầu, ông già dặn chỉ bán cho người nào
cho nó ăn mà nó chịu ăn. Đưa về, ai cho ăn nó cũng lắc ñầu, kể cả vua. Một
nàng công chúa thử cho ăn thì nó ăn ngay. Công chúa liền mua với một số tiền
lớn, rồi cho ngựa ở trong buồng. Nguyên con ngựa này là một ông vua bị phù
phép hóa thành, ñêm là người, ngày là ngựa. "Vua ngựa" lấy công chúa làm vợ,
nhưng dặn công chúa không ñược tiết lộ bí mật của mình với ai mà nguy ñến
tính mạng. Một hôm công chúa tiết lộ với một người bạn gái. Ngựa liền biến
mất. Đau khổ, công chúa cất công ñi tìm, người ta cho biết chồng ở trong một
lâu ñài, phải có miếng ăn từ miệng một mụ chằng mới ñược mở cửa. Cuối cùng
công chúa cũng lọt ñược vào nhà mụ chằng trong lúc mụ ñi vắng. Con gái mụ
tiếp ñãi công chúa niềm nở. Sau khi biết yêu cầu của công chúa, cô giấu công
chúa vào một nơi. Khi mụ chằng về ngồi vào ăn, cô hỏi: - "Mẹ ñang ăn cái gì
ñấy". Mụ nhả miếng ăn ra, bấy giờ ñã nhai thành hình một hạt quả. Cô lấy giấu
ñi rồi ñưa cho công chúa. Nhờ vậy, công chúa lọt ñược vào lâu ñài, thấy chồng
ñang nằm mê trên một cái giường, bên cạnh có hai cái bình. Công chúa phải
khóc nước mắt chảy ñầy hai cái bình mới làm chồng tỉnh dậy ñược. Cuối cùng
công chúa cũng cứu ñược chồng và hai người sống sung sướng.
2
Truyện của người Chi-lê (Chilli):
Một ông vua thích ăn cá tươi, buộc một ông già câu cá phải cung cấp cá cho
mình hàng ngày nếu không thì chém ñầu. Ông già có vợ, hai người con gái yêu
và một con chó cái. Một hôm ông không câu ñược gì cả. Bỗng có một con cá
nhỏ vẩy ñỏ nổi lên mặt nước, bảo: - "Tôi sẵn sàng cung cấp cho ông ñủ số cá
1
Một số truyện trên theo Cô-xcanh (Cosquin), sách ñã dẫn.
2
Một dị bản của người Thổ-nhĩ-kỳ (Turquire) kể như sau: Một ông vua (Pa-ñít-sa) có một con
ngựa yêu. Trước khi ñi du lịch vua dặn ba con gái phải chăm nom ngựa. Lúc công chúa cả
mang cỏ ñến máng, ngựa không cho cô tới gần; công chúa thứ hai cũng vậy. Nhưng khi công
chúa thứ ba tới thì nó ñứng im và chịu ăn. Vua về gả công chúa thứ ba cho ngựa. Con ngựa
này vốn là một vị thần (ñép). Đêm khuya, nó biến thành chàng trai, lại biến chuồng ngựa
thành một vườn hoa hồng. Hai công chúa chị một hôm chế nhạo chuồng ngựa của em, công
chúa thứ ba tiết lộ bí mật. Lập tức ngựa biến mất. Cũng như truyện trên, công chúa bèn ñi tìm
chồng. Một mụ phù thủy bắt nàng trải qua nhiều thử thách, nhờ chồng bí mật giúp ñỡ mới
xong. Trong ñó cũng có việc khóc, nước mắt chứa ñầy ba cái bình. Ở ñây chồng ngựa bày cho
vợ cách múc nước bỏ muối vào. (Đều theo Cô-xcanh (Cosquin). Những truyện cổ tích Ấn-ñộ
và phương Tây, ñã dẫn)
