KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - Trang 903

903

Vốn có mối thù với Thử thần trước ñây. Miêu thần không ao ước gì hơn thế,

vội cúi ñầu vâng lệnh ñi ngay. Thế là ñể giải quyết nạn chuột do mình vô ý gây
ra, Ngọc Hoàng ñã sáng tạo ra một con vật khác ñược mệnh danh là chú mèo.

*

* *

Từ khi xuống trần, Miêu thần làm việc rất mẫn cán. Một mặt ông ta luôn luôn

cảnh cáo chuột không ñược gây thiệt hại cho con người vì họ rất nghèo, (vì vậy
mà con người quen gọi ông ta là "mèo" nói chệch tiếng "nghèo", "nghèo" mà
ông ta thường gào vào tai Thử thần). Mặt khác Miêu thần làm những cuộc săn
bắt dữ dội, tiêu diệt dòng giống nhà chuột một cách không thương xót.

Từ ñó, chuột có phần nào giảm nhẹ việc cắn phá những thức ăn, ñồ dùng của

con người. Con người cảm ơn Miêu thần vô hạn. Khác hẳn cách ñối ñãi với
những con vật khác, con người thường cho ông ta ăn uống tử tế, lại thường xới
vào bát ñĩa hẳn hoi cho ông ta ăn.

Nhưng cũng từ ñó, bực mình vì phải xa cách các bạn tiên ở cõi Trời, Miêu

thần ñâm ra tức giận Thổ công là kẻ gây cho mình cảnh sống chia ly ấy. Cho nên
nhiều lần Miêu thần ñã ñến phóng uế bừa bãi ở chỗ ở của Thổ công cho bõ ghét.

Câu ca dao:

Chuột kia xưa ở nơi nao,

Bây giờ làm hại chúng (hay nhà) tao thế này.

là do truyện trên mà ra

1

.

KHẢO DỊ

Trung-quốc có truyện Năm con chuột vốn là một dị bản của truyện Tinh con

chuột (số 114, tập III) có nói ñến vì sao chuột bị ñày ải xuống cõi trần:

Xưa ở thiên cung có một nhà sư tinh thần ñạo ñức ñã thoái hóa. Y phân thân

biến thành năm con chuột ñều có phép biến hóa mầu nhiệm. Chúng ñuổi một
con rùa ñể chiếm lấy hang làm chỗ trú ẩn. Mỗi con thỉnh thoảng xuống trần biến
thành người hay vật quấy phá ñể thỏa mãn dục vọng. Con chuột thứ năm một
hôm biến thành một người nam, mở một cái quán dọc ñường ñể quấy nhiễu

1

Theo Lê Doãn Vỹ, ñã dẫn, số 17 (1940), và theo lời kể của người miền Bắc.