932
ñược vàng làm tin. Lúc ñầu sư cự tuyệt không cho vào nhưng vì nàng dùng lời
nói khéo khẩn cầu, nên sư cho ở phía ngoài tăng phòng. Đêm khuya gió mát,
trăng sáng như ban ngày. Sư ngủ không ñược bèn ñi bộ quanh chùa, thấy khách
hơi lõa lồ, bèn bỏ ñi.
Nhưng rồi sư trở lại, không giữ ñược lòng nữa, bèn làm thơ tỏ tình. Đến lượt
cô gái cự tuyệt, khiến sư phải cho vàng mới xong. Thấy vàng, vua bèn gọi sư về
bày ñàn thuyết pháp. Trông thấy bức màn bằng lụa quyến nhuộm vàng, sự nói: -
"Hoàng quyến nhuốm sắc, tức là ta". Đoạn sau, không có chuyện cỗ mặn hóa
thành chay
1
. Còn có câu ca truyền lại:
Dù mà tát cạn Bình-than
Rửa làm sao sạch tiếng oan cho thầy
2
.
Về nàng Điểm Bích cũng có truyện riêng. Tương truyền nàng là con một
người ñàn bà ăn xin ở huyện Đường-hào (Hải-dương). Sinh ra không có cha,
người mẹ ñem nàng cho một nhà giàu làm con nuôi, mang tên là Tam nương
(nàng Ba) và ñược theo ñòi bút nghiên. Dần dần học rộng, giỏi thơ văn, ñược
vua Trần Anh Tông kén làm cung nữ, có lúc vua vì trọng tài gọi nàng là "gái
thần ñồng". Vì vu oan cho Huyền Quang, Điểm Bích sau ñó bị giáng làm nữ tì
hầu ở chùa trong cung Cảnh-linh
3
. Trong Vũ trung tùy bút, Phạm Đình Hổ có nói
rằng hồi còn bé ông có ñược nghe kể chuyện về Điểm Bích, và người ta còn ñào
ñược mộ nàng.
1
Theo Sơn cư tạp thuật.
2
Theo Vũ trung tùy bút.
3
Theo Tam tổ thực lục.
