961
vào một xó. Một con quỷ chui nhào vào hang Tứ nằm giữa lúc hắn ñang ngủ mê.
Thế là tiện tay quỷ bóp cổ, hắn chết
1
.
KHẢO DỊ
Truyện của ta giống với khá nhiều truyện của các dân tộc Đông và Tây:
Trước hết là truyện của Băng-la-dex (Banglades):
Một hoàng tử và một người con viên cảnh sát (kôt-oal), một thiện, một ác,
cùng kết bạn với nhau ñể ñi ra nước ngoài. Một hôm qua một cái giếng, nhân
khát khô cổ, hoàng tử bảo người bạn dòng mình xuống ñể uống. Người kia bỏ
hoàng tử xuống giếng rồi ñi thẳng. Đêm lại, hoàng tử nghe dưới giếng có hai vị
thần (bơ-hut) nói chuyện với nhau. Một vị nói mình bắt ñược một nàng công
chúa và phải làm phép như thế, công chúa mới ñược giải cứu. Vị thần kia cho
biết dưới một gốc cây gần giếng có năm lọ vàng mà mình là kẻ canh gác. Phải
làm phép như thế mới có thể ñưa vàng lên khỏi mặt ñất.
Sáng dậy hoàng tử ñược một người qua ñường giúp ñỡ ñưa lên khỏi giếng.
Người qua ñường này lại chính là người ñược vua sai ñi rao khắp thiên hạ rằng
ai cứu ñược công chúa khỏi tay hung thần sẽ chia cho nửa nước. Hoàng tử lập
tức theo ñúng cách ñã nghe lỏm ñược, cứu thoát cho công chúa rồi ñến giếng
chiếm lấy năm lọ vàng. Biết có người nghe lỏm, hai vị thần tức giận từ ñấy hết
sức ñề phòng.
Đứa con viên quan cảnh sát một hôm nghe câu chuyện hoàng tử gặp may, nổi
lòng tham bèn tìm ñến giếng trèo xuống. Nhưng hai vị thần ñã rình sẵn tóm lấy y
giết chết.
Gần như là một với truyện trên là truyện trong Nghìn lẻ một ñêm:
A-bu Ni-ut (Thiện) nhân khát nước, nhờ một người bạn ñường là A-bu Ni-út-
tin (Ác) buộc dây dòng mình xuống một cái giếng. Nhưng ñang giải khát thì
người bạn ñã cắt dây, bỏ anh lại. Đến khuya, A-bu Ni-ut nghe dưới ñáy giếng có
hai hung thần nói chuyện với nhau về cách chữa bệnh cho một công chúa và
cách tìm kho vàng. Sáng mai, nhờ một người bộ hành ñi qua, anh ñược kéo lên
khỏi giếng. Anh bèn ñến cung vua xin chữa bệnh cho công chúa và sau ñó, lấy
ñược nàng làm vợ, lại ñào lấy ñược kho vàng. Ít lâu sau gặp lại người bạn ñường
cũ, anh kể hết cho hắn nghe. A-bu Ni-út-tin cũng muốn ñược may mắn nên tự
mình trèo xuống giếng nhưng hai hung thần lúc này ñã gặp lại nhau, tin cho
1
Theo Lăng-ñờ (Landes), sách ñã dẫn.
