Giảng Giải Về Ngũ-Giới
19
Sinh-mạng này phát sinh do nghiệp, còn các
loài thực vật, cây cỏ, núi non, v.v… đều không
có sinh-mạng.
Mỗi loài chúng-sinh được gọi tên, được biết
qua những danh từ chế-định thuộc về chế-định-
pháp (paññattidhamma) bằng mỗi danh từ ngôn
ngữ, tiếng nói khác nhau, nhưng đúng theo sự-
thật chân-nghĩa-pháp (paramatthasacca), thì chỉ
có 3 pháp là tâm, tâm-sở, sắc-pháp mà thôi.
Danh từ gọi “chúng-sinh” còn sinh-mạng do
căn cứ vào ngũ-uẩn: sắc-uẩn, thọ-uẩn, tưởng-
uẩn, hành-uẩn, thức-uẩn của mỗi chúng-sinh ấy,
nhưng đúng theo sự-thật chân-nghĩa-pháp thì
chỉ có sắc-pháp (rūpadhamma) và danh-pháp
(nāmadhamma) mà thôi.
* Sắc-uẩn thuộc về sắc-pháp đó là phần thân.
* Thọ-uẩn, tưởng-uẩn, hành-uẩn, thức-uẩn
thuộc về danh-pháp đó là phần tâm.
Chúng-sinh còn sinh mạng có đủ thân và tâm,
trong thân có sắc-mạng-chủ (jīvitindriyarūpa)
và trong tâm có danh-mạng-chủ (jīvitindriya-
nāma).
* Sắc-mạng-chủ (jīvitindriyarūpa) thuộc về
sắc-pháp có trạng-thái sinh rồi diệt liên tục
không ngừng, có phận sự bảo hộ, duy trì thân
trong mỗi kiếp chúng-sinh.
