[120]
Peter Stuyvesant (1592-1672): người Hà Lan, đã xây dựng nên thành phố New Amsterdan
là thuộc địa của Hà Lan ở châu Mỹ. Năm 1664, thành phố này bị Anh chiếm, từ đó đổi tên thành
New York.
[121]
Diễn viên chính trong phim The Fighting 69 (1940) – xem chú thích ở Chương 11.
[122]
Một nhân vật của dòng họ này liên quan đến Việt Nam là Henry Cabot-Lodge, cựu đại sứ
Mỹ tại Sài Gòn từ 1963 đến 1964 và từ 1965 đến 1967. Tháng Mười một năm 1963, Cabot-Lodge đã
bật đèn xanh cho tướng tá Sài Gòn lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm.
[123]
Nhà thơ cổ Hy Lạp, tác giả hai thiên anh hùng ca Iliad và Odyssey.
[124]
Ithaca và Troy là hai địa danh bất tử trong hai tác phẩm nói trên.
[125]
A Tale of Two Cities (Câu chuyện của hai thành phố) – của Charles Dickens; The Lord of
the Rings (Chúa Nhẫn) – của J.R.R. Tolkien hay Duen (Xứ cát) – của Frank Herbert.
[126]
Mes enfants (tiếng Pháp trong nguyên bản): Các con!
[127]
Lá chụm ba là quốc huy của Ireland.
[128]
Van Gogh (1853-1890): danh hoạ Hà Lan.
[129]
Một phong trào của người Do Thái ở Đông Âu vào thế kỷ XVIII.
[130]
Begorrah (tiếng Ireland): có Chúa chứng giám.
[131]
Ngón tay trỏ gõ vào thái dương tỏ ý rằng đầu óc của đối tượng mình đang đề cập đến
không bình thường.
[132]
Angle, Sachsen, Jute và Norman là tên các tộc ở Bắc Âu và Đức đã chiếm Anh thời cổ
đại.
[133]
Có lẽ tác giả muốn nói tới hang Lascaux ở Tây Nam nước Pháp, nơi có chiến tranh vẽ trên
vách đá rất độc đáo của người cổ (15000 năm trước CN), phát hiện năm 1940.
[134]
Hạnh nhân thơm hắc nên có thể có người không thích.
[135]
Moby Dick (Cá voi trắng): tiểu thuyết của Herman Melville.
[136]
Món cơm Tây Ban Nha rất đặc biệt, nấu chung với thịt gà, hến… và hương liệu quý
Safran.
[137]
Vegetarian: người không ăn thịt, song có thể vẫn ăn sữa, các sản phẩm từ sữa, vẫn dùng đồ
da. Vegan: người ăn chay triệt để, không ăn thịt và không dùng bất cứ thành phẩm nào của con vật,
