H ti t ni u
58
MAP 4.2 Nhi m khu n đư ng ti t ni u
NKTN là gì?
Là tình tr ng nhi m khu n đư ng ti t ni u v i các
d u hi u và tri u ch ng đi n hình. Có th phân lo i
thành NKTN dư i ho c trên (viêm th n - b th n
c p).
D u hi u và tri u ch ng NKTN dư i
•
Ti u khó.
•
Ti u nhi u l n.
•
Bí ti u.
•
Đau h v .
D u hi u và tri u ch ng NKTN trên
•
S t/rét run.
•
Đau hông.
•
Đái máu.
Y u t nguy cơ
•
Là ph n .
•
Quan h tình d c.
•
Đang đ t catheter.
•
Mang thai.
•
Mãn kinh.
•
Đái đư ng.
•
D d ng đư ng ti t ni u sinh d c.
•
c ch mi n d ch.
•
T c đư ng d n ni u, VD s i .
Sinh lý b nh
H ti t ni u có nhi u h th ng b o v đ d phòng NKTN như:
•
Ho t đ ng đi ti u.
•
Nư c ti u: áp l c th m th u, pH và acid h u cơ t o nên môi trư ng
ch ng nhi m khu n.
•
Các y u t ti t:
Protein Tamm-Horsfall: g n không đ c hi u v i vi khu n; đư c
s n xu t b i các t bào ngành lên dày c a quai Henle; đ t bi n gen mã
hóa protein này có liên quan đ n suy th n ti n tri n và nang t y th n.
IgA: kháng l i vi khu n đ c hi u.
Lactoferrin: b t gi các ion s t t do.
•
Phòng v d ch nh y: các mucopolysaccharid bao ph niêm m c b
m t bàng quang.
•
N u các cơ ch phòng v này b các đ c t c a vi khu n vư t qua
thì b nh nhân s b NKTN. M t s đ c t c n chú ý c a vi khu n g m:
•
V i Ecoli gây NKTN (UPEC):
Type 1 fimbriae: k t dính v i mannose; liên quan v i viêm
bàng quang.
Type P fimbriae: k t dính v i glycolipid; liên quan v i viêm b
th n.
Bao vi khu n: còn g i là kháng nguyên K, có kh năng kháng
th c bào; liên quan v i viêm b th n.
•
V i Proteus mirabilis:
S n xu t urease.
Làm tăng pH nư c ti u.
Proteus mirabilis liên quan v i s i san hô.
Causative organisms
•
Escherichia coli: leading cause of UTI in
the community and also nosocomial
infection. Metallic sheen on eosin
methylene blue (EMB).
•
Staphylococcus saprophyticus: 2nd
leading cause in sexually active females.
•
Klebsiella pneumoniae: 3rd leading cause.
Viscous colonies.
•
Proteus mirabilis: produces urease. Gram-
negative bacterium.
•
Pseudomonas aeruginosa: bile green
pigment and fruity odour. Usually
nosocomial and drug resistant.
•
Adenovirus: haemorrhagic cystitis.
•
BK and JC viruses: associated with graft
failure after transplant.
•
Schistosoma haematobium: parasitic infection.
Investigations
•
Urine dipstick: positive for leucocytes and nitrites.
•
Urine culture: for diagnosis for causative organism (>10
5
organisms
per mL of midstream urine).
•
Radiology: consider ultrasound scan or cystoscopy if UTI occurs in
children, in men or if UTI is recurrent.
Treatment
•
Conservative: education about the condition and avoidance of
predisposing risk factors.
•
Medical: trimethoprim twice daily. Consider prophylactic antibiotics if
UTI is recurrent.
•
If recurrent, i.e. >4 UTIs per year, seek to exclude anatomical variant or
abnormality of the renal tract.
Complications
•
Pyelonephritis.
•
Renal failure.
•
Sepsis.
MAP 4.2 Urinary Tract Infection (UTI)
Chapter_04.indd 58
08/12/14 5:56 PM
