sao kim, mộc, thủy, hỏa, thổ), hưng-thần ác-tưóng, tam cát ngũ-hung đều chỉ
bày rõ ràng…”
“Sách ấy dùng đã ba đời trăm đánh trăm thắng, cho nên đương thời có thể
làm rúng-động quân Hung-nô (Mông-cổ) ở phía bắc, làm cho nước Lâm-Ấp ở
phía tây phải khiếp uy, nên sách này được biên-chép làm của gia~truyền không
được phép tiết lộ ra ngoài.
“Có lời di-chúc (của Vương Hưng-Đạo) dặn rằng : Về sau con cháu, bồi-
thần học được bí thuật nay phải thi hành cho sáng suốt không được bày trận
ám-muội hồ đồ.
“Lại có di-văn (của Vương) dạy rằng : nếu không tuần lời dạy..thì sẽ chiêu
vời tai-ương hoạn-nạn cho tới con cháu, đó là bởi tiết lộ thiên-cơ vậy”
Xem lời dặn của Vương, ta đủ hiểu rằng Vạn-Kiếp Tông Bí-Truyền là sách
thuộc loại âm-dương-học chỉ dành riêng cho các bậc quân-su để cha truyền
con nối mả giữ nước. Thêm nữa, danh-từ Vạn-Kiếp Tông tỏ rõ ý-chí của
Vương muốn lập một tông-phái võ học tại Vạn-kiếp và Vạn-Kiếp Tông Bí-
Truyền chính là binh-phả biệt-truyền của môn-phái.
Trái với bộ sách bí truyền nói trên, bộ Binh-thư Yếu-Lược là một võ-kinh
thông thường có thể phổ-biến trong giới tướng-sĩ. Trong bài hịch răn dạy các
tỳ-tướng, Vương há chăng nói “Các ngươi nếu chuyên tập sách này, nghe lời
dạy bảo của ta, ắl đó là duyên thầy-trò kiếp xưa; còn nếu khinh bỏ sách này,
trái lời dạy bảo của ta, ắt đó là mối cừu-thù kiếp trước!” hay sao?
Tại sao các bộ Võ-kinh của triều Tống rất được thông-dụng mà Vương lại
còn soạn ra bộ Binh-Thư Yếu-Lược?
Hoặc Vương thấy các võ-kinh của Trung-quốc không được đầy đủ nên
Vương muốn thêm vào những kinh-nghiệm của mình chăng?
Hoặc Vương muốn người Việt phải có óc tự-lập, tự chủ nên Vương tự soạn
ra một bộ binh-thư riêng biệt cho giới võ tướng Việt-nam chăng?
Dầu sao, bộ Binh-Thư Yế-Lưọc đánh dấu một giai-đoạn mới cho nền binh-
học Việt-nam bắt đầu muốn giữ một bản-sắc độc lập
Một điều đáng để ý là bổn Binh-thư Yếu-lược còn lại ngày nay có chứa
nhiều sự-kiện lịch-sử liên-quan đến hai triều Lê, Nguyễn: điều ấy chứng tỏ
rằng triều Nguyễn cùng dùng sách ấy và đã thêml vào nhiều đoạn mới. Vậy ta
có thể kết-luận rằng :
