hơn. Lúc này lên tới ba chục ngàn người đi thành hàng dài tới mấy cây số.
Người Pháp nhận ra đoàn người tuần hành khi mặt trời đã vươn hẳn lên
trên bầu trời phía đông. Kẻ đầu tiên bắt gặp cảnh tượng ấy là sĩ quan phi
hành trưởng lái chiếc máy bay chiến đấu hai tầng cánh loại Potez 25 của
Không Quân Pháp. Hắn đang bay chuyến tuần thám thường lệ đầu tiên
trong ngày. Ban đầu, từ đằng xa, hắn tưởng mình thấy một dòng sông đặc
sệt bùn nâu trước đây hắn chưa từng biết nó có ở đó. Khi máy bay tới gần,
hắn sửng sốt nhận ra đó chính là một dải dài thân hình con người ta đang
trôi đi trong yên lặng.
Những chiếc nón rộng vành trên đầu nông dân dàn thành một vòm mênh
mông với vô số điểm lấm chấm hình khối. Bay tới gần hơn, viên phi công
thấy vòm ấy trải ra đằng sau thành một đường băng chuyển động gợn sóng
lăn tăn, chầm chậm và dài dằng dặc. Cả vạn vành nón mở hé lên trên để lộ
ra bên dưới chúng hàng chục ngàn bộ mặt phẳng lặng và trơ vơ, trông như
một đạo quân nghiêu sò ốc hến nằm dưới đáy đại dương và đang cùng nhau
há miệng. Dưới ánh nắng chói chang, những nông dân Nghệ An ấy nheo
mắt nhìn trống không lên hình thù xa lạ của chiếc máy bay chiến đấu Pháp
nhỏ bé khi nó bay là đà dọc theo chiều dài của đội hình.
Vì máy bay chỉ thi hành nhiệm vụ trinh sát, các giá bom đằng dưới bụng
máy bay còn trống rỗng và hai khẩu đại liên Lewis đặt mé sau buồng lái
không có xạ thủ. Khi viên sĩ quan phi hành bình tĩnh lại, hắn dùng máy vô
tuyến trong buồng lái gọi căn cứ của mình ở gần Vinh:
- Thật không tin nổi!
Hắn nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần vào cơ phận liên hợp nhỏ bé của
máy truyền tin:
- Thật không tin nổi! Có hàng ngàn nông dân đang tuần hành tới thành phố
Vinh, sắp qua ngả Hưng Nguyên — nhưng họ không cầm vũ khí, không
mang biểu ngữ. Và họ đi rất chậm — mọi sự hình như cực kỳ quái đản...
Dưới đất, Lật xuống xe đạp, đứng yên bên vệ đường quan sát đoàn người
đang di chuyển và ngó theo chiếc máy bay mất hút trên bầu trời phía đông.
“Rút lui trong bối rối” — anh nghĩ một cách thích thú rồi quay lại nhìn các
bộ mặt nông dân đang đều bước đi ngang chỗ anh đứng, cách chưa đầy một