Trang Tử và Nam Hoa Kinh
Nguyễn Hiến Lê
Tạo Ebook:
Nguyễn Kim Vỹ
Nguồn truyện: vnthuquan.net
1150 [12] Vật có chín lỗ (mắt, mũi, miệng, tai…) là loài ngƣời, vật có tám lỗ là loài chim vì đại tiện
và tiểu tiện đều chung một lỗ.
1151 [13] Nguyên văn: kì vãng dã vô nhai. H.C.H. dịch là: nó chết rồi không có giới hạn nào cả.
Dịch nhƣ vậy sát từng chữ nhƣng khó hiểu quá.
1152 [14] Nguyên văn: phi âm, phi dương, nghĩa là: không phải là âm là dƣơng.
1153 [15] Nguyên văn: quả loả hữu lí, nhân luân tuy nan, sở dĩ tương xỉ. “Luân” ở đây không có
nghĩa là đạo đức, luân thƣờng mà có nghĩa là thuận tự nhiên. L.K.h. dịch là: sự tƣơng quan giữa loài
ngƣời. Đại ý câu này chỉ muốn nói rằng cây cỏ hay ngƣời đều thuận theo luật tự nhiên hết.
1154 [16] Nguyên văn: ngẫu = thình lình, không cố ý, không dụng tâm.
1155 [17] Một ngƣời theo đạo Lão, ở ngoài thành phía Đông nên gọi nhƣ vậy. Cũng có tên là Thuận
tử.
1156 [18] Tác giả muốn nói: đừng nên chỉ riêng vật nào mà hỏi Đạo có ở đó không, cũng nhƣ đừng
nắn từng bộ phận con heo để xem nó có mập không, chỉ cần dẫm lên nó, hễ chân lún là biết nó mập.
1157 [19] Bài này có nhiều chỗ khó hiểu. Nhƣ câu này, nguyên văn: kì chỉ nhất dã. L.K.h. dịch là:
mà chỉ trỏ một vật. Chính Liou cũng nhận là không hiễu rõ.
1158 [20] Có lẽ tác giả muốn nói: vật, xét về phƣơng diện một phần tử của Đạo, vì do Đạo sinh ra,
thì không có giới hạn cũng nhƣ Đạo; mà xét địa vị của từng vật một – tách vật ra khỏi Đạo – thì có
giới hạn.
1159 [21] Nguyên văn: cuồng ngôn. H.C.H. giảng là lời cực thâm thuý. [Cuồng ngôn 狂言 , trong
sách in sai là cương ngôn - Goldfish]
1160 [22] Nguyên văn: thể Đạo. L.K.h. dịch là: hợp nhất với Đạo.
1161 [23] Cực Thanh ở đây tƣợng trƣng trời chăng?
1162 [24] Nguyên văn: hữu số hồ? H.C.H. giảng là ta có thể tả nó mộ cách cụ thể, rõ ràng đƣợc
không? L.K.h. dịch là: có thể hình dung nó, cho nó những đức tính nào đƣợc không? [Hữu số hồ? 有
