« Quan Khâm-sai Hà-tĩnh có gửi cho tôi một lá thư tới
ngài đã cho đòi dân Mường tổng Cơ-xá lên dặn-dò mọi việc.
Ngài lại cho tiền Nguyễn-trọng-Duật lên đút lót cho viên
Bang-tá Nguyễn Phiên hiện đã ra hàng quân Pháp, nhờ Phiên
tiến dẫn với viên quản-đồn Minh-cầm. Duật sẽ xin cung cho
người Pháp các thức ăn như lợn, chè, để gây lấy tín-nhiệm và
đưa người Mường đến đầu-độc.
« Tướng Pháp giao cho tên Duật việc đi mua voi. Giả là
mang voi đến nộp, quân Mường sẽ xông vào mà giết người
Pháp.
« Dân Mường họ còn hết lòng trung-thành với vua như
thế. Không lẽ ta ăn cơm vua, hưởng lộc nước lại tỏ ý lãnh
đạm thì chẳng thẹn với họ lắm sao ?… »
Đại-úy Mouteaux đưa cho Duật xem hai bức thư. Duật
không thể chối được, phải nhận.
Đại-úy hẹn trong 4 ngày, nếu Duật không dẫn quân Pháp
đi bắt được những thủ-lĩnh quan trọng thì Duật sẽ bị chém
đầu.
Sợ chết, Duật phải chỉ chỗ Nguyễn-phạm-Tuân ẩn.
Ngày 8 tháng Tư 1887, quân Pháp chia làm hai đội do hai
người dẫn đường là Duật và cựu lý-trưởng Lâm-lang. Nửa
đêm, hai đội xông vào rừng thẳm. Sau khi trèo non rẽ lá
trong 6 giờ liền, sáng rõ, quân đến triền sông Nam. Bắt
những dân quê qua đường đứng lại dọa hỏi, bọn này nói
Nguyễn-phạm-Tuân hiện ở Yên-lương, cách Cổ-liêm 30 dặm.
Sợ có người biết tin đi báo, quân Pháp chạy cực nhanh đến
thẳng Yên-lương, bắt thêm 2 người dân quê nữa, dẫn đường
