VUA HÀM-NGHI : QUÃNG ĐẦU CỦA MỘT
CUỘC ĐỜI LUÂN-LẠC
Ý Nguyễn-văn-Tường và Tôn-thất-Thuyết trước sau vẫn
không thay đổi là « không thừa nhận hiệp-ước », dù là
Harmand hay Patenôtre cũng vậy.
Vì thừa nhận hiệp-ước tức là trao chủ-quyền của nước
Nam cho người khác, là mang hết trách nhiệm với lịch-sử sau
này.
Nhưng bị lãnh-sự Pháp luôn luôn thúc bách Nguyễn-văn-
Tường biết rằng kế hoãn-binh chỉ là phương thuốc tạm bợ,
chứ không có hiệu-lực lâu dài. Vậy muốn cho người Pháp
không thằng thúc nữa, Tường nghĩ chỉ còn có cách là làm cho
người có trách-nhiệm phải thừa nhận hiệp-ước chết, để
tuyên-bố rằng hiệp-ước không còn hiệu-lực.
Ngày 31 tháng Bảy 1884, Nam-triều báo cho Rheinart
biết rằng vua Kiến-Phúc bị trọng bệnh đã băng-hà. Thực ra
thì ông vua nhỏ tuổi này không có bệnh tật gì hết. Ông vô tội
mà bị chết ở dưới lưỡi gươm của hai vị quyền-thần.
Vua Kiến-Phúc là một trong những người bị chết oan vì
chánh sách sai lầm của triều-đình Huế.
Mồng 1 tháng Tám 1884, Nam-triều lập Ưng-Lịch lấy hiệu
là Hàm-Nghi.
Ưng-Lịch là con trai Kiên-thái-Vương và là em ruột vua
Kiến-Phúc.
Không được hạnh-phúc nuôi và dạy ở trong cung như hai
