cả sào, lát gạch chỉ, xây tường bao hai bên, giữa để cái cổng rộng xe tải
năm tấn ra vào dễ dàng, sát gần hiên nhà chỉ đổ mỗi đống sắn với mắc bàn
treo cân và Điền, ông Hoạt, chị Miền cùng mấy người đứng nhặt sắn, cân
sắn, còn lại cái sân chật những người là người.
Điền đứng cân sắn, nhìn người này vất củ bé ra nhặt củ to vào thúng
nhà mình, nghe người nọ ca cẩm với người kia rằng thúng sắn của mình đã
nhiều củ nhỏ, lại còn bị cả những củ sắn vỡ, mà cổ họng anh chỉ thấy nóng
rát ràn ràn như có muối sát. Không biết đến khi nào cái cảnh chia sắn háo
hức, cập rập, nhốn nháo, giành giật, quát mắng, gằn hắt, ca cẩm lẫn nhau
mới khỏi diễn ra mỗi kỳ giáp hạt thế này? Điền vừa cầm chiếc bút máy
đánh dấu chữ thập ra cạnh họ tên từng hộ, trong danh sách những nhà mua
sắn, để khỏi nhầm lẫn nhà cân rồi với nhà chưa cân, vừa miên man nghĩ
đến những người ngày ngày gần gũi với mình, có thể nói từ sáng tinh mơ
đến tận chiều tà, không đi ra đến ngoài thì thôi, chứ đã đi, dù chỉ là một
bước, nửa bước cũng gặp những con người chân chất, cần mẫn, thật thà,
giản dị này. Vậy mà cả đời họ, không, từ đời ông, đời cha họ, có ước mơ gì
cao xa đâu, chỉ là mảnh ruộng cày cuốc, cấy trồng để có cái cho vào bụng
no ngày hai bữa. Có cái cho vào bụng no ngày hai bữa mới nói đến chuyện
mái nhà, cây mít, mảnh sân gạch phơi phóng. Ôi chao, càng nghĩ càng rối.
Tối hôm nằm nói chuyện với Cải, Điền định kể xong toàn bộ cái án kỷ
luật đảng thì hỏi Cải một câu, chỉ một câu thôi, rằng theo anh, ý kiến riêng
của anh, cái việc tôi và Chi bộ Phương Trà giao ruộng cho Xã viên chủ
động làm, có thật là sai đến mức tôi phải bị kỷ luật lưu đảng đến tận bày
giờ không? Nhưng Điền chưa kịp hỏi, thì cái đám đuổi trộm ngoài đầm sen
đầu làng đã làm đứt mạch câu chuyện của hai người. Rồi bao nhiêu việc
giời ơi ập đến, vừa thoát khỏi cái góc nhà Hội trường không khác trại giam,
sau vụ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết ở đầu làng Phương Lưu, lại sa ngay
vào bát quái trận đồ của anh em ông Thuật, mà Điền phải nuốt bồ hòn làm
ngọt để nhất cử lưỡng tiện, cánh ông Tinh và Tổ cờ đỏ Phương Lưu thì
được trắng án, sau vụ ném vỡ cửa kính xe của Huyện, chứ không, công
