những việc phải làm có việc chấm dứt mạng lưới hỗ trợ tài chính của bọn
khủng bố và chia sẻ thông tin tình báo để truy bắt và bỏ tù những kẻ tình
nghi; và việc chúng ta liên tục không thể điều phối hiệu quả hoạt động tình
báo giữa các cơ quan khác nhau cũng như thiếu năng lực điều tra là không
thể chấp nhận được. Quan trọng hơn cả là chúng ta cần hợp tác quân sự để
tước bỏ vũ khí hủy diệt hàng loạt khỏi tay những kẻ khủng bố.
Một trong những ví dụ hay nhất cho sự hợp tác này đã được thượng nghị
sỹ đảng Cộng hòa Dick Lugar bang lndiana và cựu thượng nghị sỹ đảng
Dân chủ Sam Nunn bang Georgia đi tiên phong sử dụng hồi thập kỷ 90. Hai
người này hiểu rõ cần phải phát triển đồng minh trước khi khủng hoảng nổ
ra và họ cũng đã áp dụng những suy nghĩ đó vào một vấn đề quan trọng, đó
là phổ biến vũ khí hạt nhân. Lập luận của chương trình sau này được gọi là
Nunn-Lugar rất đơn giản: Sau khi Liên Xô sụp đổ, mối đe dọa lớn nhất đối
với nước Mỹ - trừ nguy cơ phóng nhầm do trục trặc - không còn là việc bị
Gorbachev hay Yeltsin ra lệnh tấn công trước mà là việc các nguyên liệu
hoặc bí quyết sản xuất vũ khí hạt nhân sẽ rơi vào tay phe khủng bố hoặc các
nhà nước ma quỷ, kết quả của sự sụp đổ kinh tế của Nga, tham nhũng trong
quân đội, bần cùng hóa các nhà khoa học, còn hệ thống an ninh và kiểm
soát thì hư cũ vì thiếu duy tu, bảo dưỡng. Theo chương trình Nunn-Lugar,
về cơ bản Mỹ sẽ cung cấp nguồn lực để tái thiết các hệ thống đó. Và mặc dù
chương trình này làm cho những người đã quen với kiểu tư duy thời Chiến
tranh lạnh phải kinh ngạc, nhưng nó cũng đã chứng tỏ được là một trong
những khoản đầu tư quan trọng nhất mà nước Mỹ từng thực hiện để tránh
thảm họa xảy ra.
Tháng 8/2005, tôi cùng Thượng nghị sy Lugar đi thăm một số công trình
thuộc chương trình của ông. Đó là lần đầu tiên tôi đến Nga và Ukraine, và
không thể có ai hướng dẫn tốt hơn Dick, một quý ông 73 tuổi khoẻ mạnh,
phong thái lịch thiệp, điềm tĩnh với nụ cười bí hiểm khiến ông có lợi thế
đáng kể trong những cuộc họp liên miên với các quan chức nước ngoài.
Chúng tôi cùng đến thăm căn cứ hạt nhân ở Saratov, nơi các tướng lĩnh Nga
