chuyển từ tâm trí sang vô trí, từ vô trí sang tâm trí; đó là vĩ đại của
ông ấy. Đó là thành tựu lớn hơn rất nhiều so với thành tựu của
Gurdjieff hay Ramakrishna vì thành tựu của họ theo một cách nào
đó là bị giới hạn. Phật rất linh động; ông ấy không cứng như đá, ông
ấy giống chất lỏng hơn - như dòng sông.
Điều như vậy đã là hoàn cảnh với Lão Tử: ông ấy không bao giờ
phụ thuộc vào bất kì người nào khác, ông ấy nói bất kì cái gì ông ấy
phải nói. Tự bản thân ông ấy nói điều đó, và hay như nó có thể
được nói. Và triết lí của họ nhất định là thuần khiết hơn nhiều vì
chúng tới từ con người nguyên bản, chúng tới từ việc nhận ra
nguyên bản, từ chính cội nguồn; không có chuyện qua trung gian.
Điều như vậy là hoàn cảnh với Zarathustra, Jesus, Krishna,
Mahavira.
Đây là loại Thầy thứ hai. Loại thứ nhất là dễ dàng hơn theo một
cách nào đó; được kết tinh tại một trung tâm là dễ dàng hơn. Vẫn
còn sống động ở cả hai cực điểm là quá trình phức tạp hơn nhiều,
cuộc hành trình lâu hơn và gian nan hơn nhiều. Đây là hai cực điểm:
cái đầu và trái tim. Nhưng nó là có thể. Nó đã xảy ra trước đây. Nó
đang xảy ra ngay bây giờ trước các bạn.
Tôi sống trong im lặng, nhưng công việc của tôi bao gồm nhiều trao
đổi trí tuệ. Tôi sống trong im lặng, nhưng tôi phải dùng lời. Nhưng
khi tôi dùng lời, những lời đó chứa im lặng của tôi. Tôi không cần bất
kì người nào khác diễn giải tôi, do đó có khả năng lớn hơn nhiều là
bất kì cái gì tôi nói sẽ vẫn còn thuần khiết trong thời kì thời gian dài
hơn.
Và bây giờ, từ thời Phật, nhiều phát triển khoa học đã xảy ra...
Chúng ta không biết Phật thực tại đã nói cái gì mặc dầu ông ấy
không bao giờ dùng bất kì người nào như Ouspensky hay Plato hay
Vivekananda; bản thân ông ấy là người thông dịch riêng của ông ấy.
Nhưng đã nảy sinh vấn đề khi ông ấy chết. Ông ấy đã nói trong bốn
mươi hai năm – ông ấy đã trở nên chứng ngộ khi ông quãng bốn
mươi tuổi và thế rồi ông ấy đã sống tới tám hai tuổi. Trong bốn mươi
hai năm ông ấy đã nói sáng, trưa, chiều, tối. Bấy giờ không có
phương pháp khoa học để ghi lại điều ông ấy đã nói. Khi ông ấy
chết câu hỏi đầu tiên là làm sao thu thập tất cả nó lại. Ông ấy đã nói
nhiều thế - bốn mươi hai năm là thời gian dài, và nhiều người đã trở
