đột với đối phương; bằng những mưu chước trả đũa có dự phòng hết sức thận
trọng, họ ra sức phòng ngừa hành động của đối phương. Khi đó, họ vấp phải bản
thân pháp luật với tính cách là một trở ngại cho sự thể hiện không thể kìm được
của lợi ích tư nhân và pháp luật cũng bị coi là một sự trở ngại. Họ ra sức giao
dịch với pháp luật, mặc cả với pháp luật khi chỗ này khi chỗ kia về một nguyên
tắc cơ bản nào đó, họ ru ngủ pháp luật bằng cách khẩn khoản viện đến pháp luật
của lợi ích, họ vỗ vai pháp luật và thì thầm bên tai pháp luật rằng đó là ngoại lệ
và không có quy tắc nào mà lại không có ngoại lệ, - làm như thể là khi họ cho
phép pháp luật dùng thủ đoạn khủng bố và bắt bẻ lý sự đối với kẻ địch, thì bằng
cách đó họ cố sức thưởng cho pháp luật về sự co dãn úp mở của cái lương tâm
mà họ đang thể hiện ra đối với pháp luật với tính cách là một sự bảo đảm cho bị
cáo và là một đối tượng độc lập. Lợi ích của pháp luật chỉ được phép nói, trong
chừng mực nó là pháp luật của lợi ích, nhưng lợi ích của pháp luật phải ngậm
miệng một khi nó xung đột với con người thần thánh đó.
Chủ rừng tự mình đã trừng phạt, thì cũng triệt để như tự mình xét xử, bởi vì
rõ ràng y đang đóng vai trò quan tòa khi y tuyên bố một bản án không có hiệu lực
pháp luật là một bản án hợp pháp. Ảo tưởng cho rằng hình như có thể có một
quan tòa vô tư khi nhà lập pháp thiên vị, - ảo tưởng đó ngu xuẩn và thiếu thực
tiễn đến ngần nào! Nếu luật pháp là tư lợi thì bản án vô tư liệu có thể có ý nghĩa
gì không? Quan tòa chỉ có thể diễn đạt tính tư lợi của luật pháp với một sự
nghiêm khắc của phái thánh giáo, chỉ có thể vận dụng nó một cách không điều
kiện. Trong trường hợp này, tính vô tư là hình thức của bản án chứ không phải là
nội dung của nó. Nội dung đã được luật pháp quy định trước. Nếu như quá trình
xét xử chỉ quy thành một hình thức không có nội dung, thì tính chất hình thức
rỗng tuếch này không có giá trị độc lập nào cả. Theo quan điểm này, pháp luật
của Trung Quốc có thể trở thành pháp luật của Pháp, nếu người ta khoác cho nó
cái thủ tục tố tụng của Pháp; nhưng luật vật chất lại có những hình thức xét xử
cần thiết, vốn có của nó. Nếu như cái gậy là cần thiết phải có trong pháp luật
Trung Quốc, nếu như tra khảo là một hình thức xét xử gắn liền với nội dung của
luật hình trung cổ, - thì quá trình xét xử công khai, tự do, cũng là một thuộc tính
cần thiết của cái nội dung xét theo bản tính của nó là có tính chất công khai, nội
dung ấy được quyết định bởi tự do, chứ không phải bởi lợi ích tư. Việc xét xử và
luật pháp liên hệ mật thiết với nhau, cũng như hình dáng cây cối gắn liền với cây
cối, hình dáng động vật gắn liền với thịt và máu của động vật. Cũng một tinh thần
