C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 343

chỉchứ đ?ng khảnăg phố hợ vớ nguyên tắ ấ, do đ cũg chứ đ?ng cảkhảnăg đ?i đ?ch, - vịtrí trừ tư?ng ấ đng

trởthành mố quan hệhợ lý tính (tứ suy luậ. xem chú thích cho §302), chỉlà do tác dụg môi giớ củ nó đ?ợ thậ

sựthự hiệ".

Chúng ta đ thấ rằg các đ?ng cấ cùng vớ quyề hành chính cấ thành để trung

gian giữ nguyên tắ quân chủvà nhân dân, giữ ý chí nhà nư?c tồ tạ vớ tính cách là
ý chí kinh nghiệ đ?n nhấ và ý chí nhà nư?c tồ tạ vớ tính cách là nhiề ý chí kinh
nghiệ, giữ tính đ?n nhấ kinh nghiệ tính phổbiế kinh nghiệ. Sau khi đ xác đ?nh
ý chí củ xã hộ công dân là
tính phổbiế kinh nghiệ thì Hê-ghen phả quy đ?nh ý chí củ nhà vua là tính đ?n nhấ
kinh nghiệ,
nhưg ông ta không nói lên sựđ?i lậ này vớ tấ cảtính gay gắ củ nó. Hê-
ghen nói tiế :

"Giốg nhưvềmặ quyề lự nhà vua, quyề hành chính (§́300) đ có tính quy đ?nh đ, thì vềmặ các đ?ng cấ cũg

vậ, yế tốnào đ củ các đ?ng cấ cũg phả đ?ợ hư?ng sao cho sựtồ tạ củ nó vớ tính cách là yế tốtrung gian,

trởthành tính quy đ?nh cơbả củ nó".

Tuy nhiên, nhữg mặ đ?i lậ thậ sựlà nhà vua và xã hộ công dân. Và chúng ta

cũg đ thấ rằg ý nghĩ mà quyề hành chính có đ?ợ từphía nhà vua, cũg chính là ý
nghĩ mà yế tốđ?ng cấ có đ?ợ từphía nhân dân. Giốg nhưquyề hành chính đ?ợ
mởrộg thành mộ hệthốg phứ tạ các giớ, yế tốđ?ng cấ bịbó hẹ lạ thành mộ bứ
tranh thu nhỏ vì chếđ? quân chủlậ hiế chỉcó thểchung sốg vớ nhân dân en
miniature
mà thôi. Yế tốđ?ng cấ chính là sựtrừ tư?ng củ nhà nư?c chính trị
từphía xã hộ công dân, giốg nhưquyề hành chính là sựtrừ tư?ng củ nhà nư?c
chính trị từphía nhà vua. Nhưvậ, sựmôi giớ dư?ng nhưđ?ợ thự hiệ đ?y đ?. Cảhai
cự đ?u thoát khỏ tính cốchấ củ mình, hư?ng ngọ lử củ bả chấ đ?c thù củ mình
vào nhau, và quyề lậ pháp, mà yế tốcủ nó vừ là quyề hành chính vừ là đ?ng cấ,
dư?ng nhưkhông phả chỉra sứ thự hiệ sựmôi giớ nữ, vì bả thân nó vố đ là sựmôi
giớ đ đ?ợ thự hiệ. Thêm nữ, Hê-ghen đ quy đ?nh yế tốđ?ng cấ ấ trong sựkế hợ củ
nó vớ quyề hành chính là kẻtrung gian giữ nhân dân và nhà vua (cũg nhưông đ
quy đ?nh yế tốđ?ng cấ là kẻtrung gian giữ xã hộ công dân và chính phủ v.v.).
Nhưvậ, quan hệhợ lý tính, tứ suy luậ, hình nhưđ đ?ợ làm xong. Quyề lậ pháp, tứ
là kẻtrung gian, là mixtum compositum củ cảhai cự: nguyên tắ chếđ? quân chủvà
xã hộ công dân, tính đ?n nhấ kinh nghiệ và tính phổbiế kinh nghiệ, chủthểvà
vịngữ Nói chung, Hê-ghen hiể suy luậ là cái đ?ng giữ, là mixtum compositum. Có
thểnói