Xem qua vài nước, trông đến những nhơn-vật ngày thường được tin
dùng, nghe lời-lẽ, ngó oai-nghi trong buổi luận-bàn hay khi thù-tiếp thì
phong-độ ấy cũng đáng khen, đáng theo, đáng mến, đáng yêu, mà đến khi
có nạn lại sửng-sốt, kinh-hoàng thì thử hỏi trong bọn ấy hơn hạc của Ý-
công được là bao nhiêu ? Thì tại sao dám dể-khinh Ý-công của nước Vệ ?
Bị đem ra dùng không phải là kẻ được dưỡng-nuôi hằng ngày ; kẻ
được dưỡng-nuôi hằng ngày lại không đem ra dùng ! Cho người thân nương
vào chốn an-ninh, buộc kẻ sợ ra nơi hiểm-trở, cho người quý hưởng lợi, ép
kẻ tiện chịu hại, làm vậy thì không khi nào tránh được họa của Vệ Ý-công.
Nhưng còn nghĩ thêm rằng : Hạc là giống chim, được ghi nơi Kinh
Dịch, được truyền trong Kinh Thi, được tao-nhơn mặc-khách mến-quý, thì
nào phải là giống chim thường ! Vậy mà khi Ý-công chở trên xe dành riêng
cho các quan đại-phu thì cả dân trong nước lại ghét hạc như diều hâu, kền
ó, thì đâu phải thương với ghét trước sau lại khác nhau ? Chỉ vì tội ở không
đúng địa-vị.
Là giống được quý-trọng mà khi sai địa vị, hạc còn bị ghét thế kia, thì
lũ chim khác khi sai địa vị sẽ bị thù ghét đến ngằn nào ! Vì vậy lòng ta biết
bao cảm-khái !
